Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/12376 K.2016/5467

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup, düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, davacılardan ...'nin 13.12.2011 keşide tarihli, 85.000,00 TL bedelli çeki davalının diğer davacı ....'ne olan borcuna karşılık verdiğini, ...i'nin çekin keşide tarihini 30.05.2012 olarak değiştirerek davalıya verdiğini, davalının çeki kredi teminatı olarak kullandığını ve iade edeceğini beyan ettiğini, ancak çeki iade etmeyip, bankaya ibraz ederek aleyhe icra takibine başladığını, çekin bedelsiz olup, ciro silsilesinde de kopukluk bulunduğunu belirterek, icra takibinden dolayı müvekkillerinin borçlu olmadıklarının tespitine, takibin ve çekin iptaline, %40'tan az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin çeki alacağına karşılık düzgün ciro silsilesiyle aldığını bildirerek, davanın reddi ile tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda, aynı çekle ilgili icra hukuk mahkemesine açılan takibin iptali davasında mahkemece keşideci şirket hakkında takibin durdurulmasına, ... yönünden takibin iptaline karar verildiği, iptal kararına gerekçe olarak ... açısından imza yetkilisinin imzasını taşımayan çek olduğu, ... açısından çekteki ciro silsilesine göre ... aleyhine kendi cirosundan sonra ciro edilmiş olduğundan takip yapılamayacağının belirtildiği, verilen kararın kesinleştiği, takip iptal edildiğinden ve işbu davanın da çekteki ciro silsilesine ve yetkili imzaların bulunmaması iddialarında bulunularak açılan dava olduğu,

bu suretle de davanın konusuz kaldığı gerekçeleriyle davanın konusu kalmadığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

İcra hukuk mahkemesinin istihkak ve ihalenin feshi dışındaki kararları maddi hukuk açısından kesin hüküm teşkil etmez, bu kararlar takip hukuku yönünden kesindir ve tarafları bağlar. İşbu dava ise, niteliği itibariyle İİK'nun 72. maddesine göre açılmış bir menfi tespit davası olup, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemini içermektedir. Bu durumda mahkemece işin esasına girilerek tarafların tüm delilleri toplanıp birlikte değerlendirilmek suretiyle varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekmektedir. Hal böyle olunca mahkemece yanılgılı gerekçelerle davanın konusu kalmadığından esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulması gerekmiştir.