Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/1310 K.2015/11703

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin oğlu olan dava dışı ..İcra Müdürlüğünün 2011/9489 sayılı dosyasında vermiş olduğu ödeme taahhüdünün doğrudan hapis cezası olarak sunularak 80 yaşında olan müvekkilinin baskı altına alındığını ve hile ile kendisine bono imzalatıldığını, müvekkilinin böyle bir senet imzalamak için gerekli zihni olgunlukta olmadığını ileri sürerek söz konusu senetten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ...'in oğlunun borcunu ödememesi halinde kendisinin bu borcu ödeyeceğini beyan ederek kendi rızası ile bonoyu verdiğini, akli melekelerinin yerinde olduğunu, noterde ve tapuda işlemler yaptığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının menfi tespit iddiasına dayanak olarak hile ve ikrah olgularına dayandığı, bu iki nedene birden dayanarak menfi tespit istemi ileri sürülemeyeceğini, davacının iddiasını açıklaması konusunda verilen süre içinde açıklama yapmaktan kaçındığı, hata, hile veya ikrah nedenlerinden hangisine dayanıldığı konusunda açıklama yapılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir

Menfi tespit davalarında birbiri ile çelişmediği sürece birden fazla hukuki sebebe dayanılabilir. Davacı vekili, dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında müvekkilinin fiil ehliyetinin bulunmadığını, bu nedenle yaptığı işlemlerin sonucunu kavrayabilecek durumda olmadığını beyan etmiştir.

Bu durumda mahkemece, dava konusu bononun düzenleme tarihi itibariyle davacı muris ...’in fiil ehliyeti bulunup bulunmadığı hususunda yeterli araştırma ve inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu konuda yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan diğer dava sebepleri tartışılarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş, hükümden sonra öldüğü anlaşılan davacının daha önce tedavi görmüş ise ilgili hastanelerden tedavi belgeleri ve raporları getirtilip tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kuruluna veya adli tıp kurumuna inceleme yaptırılarak deliller hep birlikte değerlendirildikten sonra sonucuna göre bir karar vermekten ibaret olmalıdır.