Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/13278 K.2016/4403

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ile aralarındaki ticari ilişki nedeniyle dava dışı ...'ye 27/09/2013 tarih ve 40.000,00 TL bedelli çek verdiğini, dava dışı şirketin çekin elinden rızası hilafına çıktığından bahisle çek zayi belgesi alarak bu kararı müvekkiline ibraz ettiğini, müvekkilinin kesinleşmiş zayi kararına istinaden çek bedelini yetkili dava dışı ...'ye ödediğini, daha sona söz konusu çeke dayalı olarak davalının müvekkili hakkında icra takibine giriştiğini ileri sürerek, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile %20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının çekte cirosu bulunan diğer kişilere de davasını yöneltmesi gerektiğinden davanın eksik açıldığını, hasımsız olarak verilen çek iptal kararının kesin hüküm değil tespit niteliğinde olduğunu, 3. kişi yetkili hamilin durumunu etkilemeyeceğini, çek zayi belgesinin iptali için dava açıldığnı, dava konusu çekin 30.09.2013 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, davacı tarafça dava dışı ...'ne 04/10/2013 tarihinde ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemenin müvekkilini bağlamayacağını, davacı ile dava dışı ...'nin birlikte kötüniyetli olarak hareket ettiğini, müvekkilinin çeki düzgün ciro silsilesine göre ...'den aldığını,

çek zayi davasının 15/03/2013 tarihinde açıldığını, oysaki müvekkilinin bu çeki, çek zayi dava tarihinden önce 11/02/2013 tarihinde takasa verdiğini, müvekkilinin iyiniyetli yetkili hamil olduğunu savunarak, davanın reddi ile %20 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı şirketin dava konusu çeki aldığı önceki ciranta ile ticari ilişkisi olduğu, çekin ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, çekin piyasada el değiştirdikten sonra önceki cirantanın zayi iddiasında bulunduğu, davacının çek bankaya ibraz edilmesine rağmen bu tarihten çok sonra ağır kusurlu olarak dava dışı 3. kişiye ödeme yaptığı, bu nedenle sorumluluktan kurtulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, çekin zayi sebebiyle mahkemenin iptal kararına dayanarak çek bedelini dava dışı lehtara ödediğini, daha sonra çekin davalı tarafından icraya konulduğunu belirterek, menfi tespit isteminde bulunmuştur. Dava konusu çekin 27.09.2009 keşide tarihli olduğu, davacının çekte keşideci, davalının ise çekteki 4. ciranta olduğu anlaşılmaktadır.

İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 16.07.2013 tarihinde 2013/504 E.-347 K. sayılı karar ile açılan çek iptali davası sonucunda dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiği, davalı keşidecinin de bu belgeye istinaden 04.10.2013 tarihinde ödeme yaptığı anlaşılmaktadır. Davacının zayi belgesi sebebiyle lehtara ödeme yapması kötüniyetli ödeme sayılmayacağından kötüniyetli olduğu kanıtlanmadıkça davacı borcundan kurtulmuş sayılır.

Mahkemece, açıklanan ilkeler uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ret kararı verilmesi doğru görülmemiş, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.