Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/13464 K.2016/2934

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı şirketle müvekkili şirket arasında 29.06.2009 tarihli 5 yıl süreli akaryakıt bayiilik sözleşmesinin yapıldığını, bu sözleşmeye göre davalı şirketin yıllık satış taahhüdü verdiğini, söz konusu taahhütname ile yıllık 600,00 ton beyaz ürün satış taahhüdünde bulunduğunu ve eksik sattığı beher ton için ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden olmak üzere beyan ürünler için 50,00 USD karşılığı TL müvekkili şirketin uğradığı kar kaybını ödemeyi kabul ettiğini, ancak davalının 2009 yılında 33,14 ton beyaz ürün, 2010 yılında 37,59 ton, 2011 yılında ise 16,28 ton beyaz ürün alımında bulunduğunu,

ayrıca sözleşmede bayinin satış taahhüdünü yerine getirmemesi halinde 100.000,00 USD cezai şart ödemeyi de kabul ettiğini ileri sürerek şimdilik kar mahrumiyetinden dolayı 5.000,00 TL ve cezai şarttan 5.000,00 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar, davacı şirket ile yapılan bayilik sözleşmesinde 20.000 lt hibe motorin verileceğinin kararlaştırıldığını, ancak bunun verilmediğini, söz konusu desteğin yapılmamasından dolayı taahhüt ettikleri yıllık akaryakıt satış miktarını dolduramadıklarını, bu nedenle davacı şirkete borcun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece toplanan deliller ve yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafın davasına dayanak gösterdiği 29.06.2009 tarihli sözleşme davalı tarafın kabulünde olup, öncelikle 20.000 lt hibe satış destek primi taahhüdünde bulunulduğunu belirttiği, bu sözleşmeden on gün önce yapıldığı anlaşılan 16.06.2009 tarihli taahhütte ...'ün borcundan düşülerek 20.000 lt satış destek primi verileceğinin belirtilmesi karşısında, davacının taahhüdünde belirttiği destek primini vermeden davalının borcunu ifa etmesini istemesinin BK'nun 97.maddesine aykırı olacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 29.06.2009 tarihinde 5 yıl süreli bayiilik sözleşmesi imzalanmıştır. Davalı bu sözleşmenin eki taahhütnamesinde ise yıllar bazında beyaz ürün alımı taahhüdünde bulunmuştur. Ayrıca sözleşmede alım taahhüdüne riayet edilmemesi, yani sözleşme ihlali halinde cezai şartın tahakkuk edeceği taahhüt edilmiştir.

Davalı, sözleşmenin başında davacının taahhüt ettiği hibe motorini vermediğini savunmuş ise de, karşılıklı edim yükleyen sözleşmelerde, sözleşmenin başında davacının edimini yerine getirmediği iddiasıyla sözleşmeyi fesih imkanı varken, böyle yapılmadan ve ihtar çekilmeden bayiiliği sürdürmesi nedeniyle sonradan bu yönde def'i de bulunması iyi niyet kurullarına uygun bulunmaz. Kaldı ki bayiilik sözleşmesinde böyle bir hüküm bulunduğu da kanıtlanamamıştır.

Davacı, ifa edilen sözleşme uyarınca eksik ürün alındığı iddiasıyla cezai şart isteminde bulunabilmesi için bir sonraki yıl mal teslimi sırasında önceki yıla ait eksik ürün alımından kaynaklanan haklarını saklı tutmadığı, yani ihtirazı kayıtla mal teslimi yapmadığı sürece ifaya ekli cezai şart isteminde bulunamaz.

Mahkemece bu yön üzerinde durularak, davacının mal teslimi sırasında ihtirazı kayıtta bulunup bulunmadığı araştırılıp, delilleri toplandıktan sonra gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.