Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/14249 K.2016/5248

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalılardan ... Factoring A.Ş. yönünden reddine, diğer davalı ... Ltd. Şti. açısından kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin alacağı fındık kömüre karşılık olmak üzere davalı ... Ltd. Şti.’ne taraflar arasında akdedilen sözleşmeye uygun olarak 22 adet 385.000,00 TL bedelli çek teslim ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre kömürün 15.01.2012 tarihinde teslim edilmesi gerekmesine rağmen teslim edilmediğini, çeklerin iadesinin istendiğini, ancak iade edilmediğini, bu çeklerden 31.01.2012 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin diğer davalı ... Faktoring A.Ş.’ne ciro edildiğini ileri sürerek, bahse konu çek nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Faktoring A.Ş. vekili, dava konusu çekin diğer davalı şirketle yapılan factoring sözleşmesine istinaden dayanak belgeleri ile alındığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı.... Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, davacı tarafından 02.09.2011 tarihli mal alımı ve çek teslimi sözleşmesi gereğince davalı.... Ltd. Şti.’ne avans olarak verilen çekler karşılığı vadesinde mal teslim edilmediği halde 31.01.2012 keşide tarihli, 20.000,00 TL bedelli çekin sözleşmede ciro edilemeyeceği açıkça belirtildiği halde diğer davalı ... Faktoring A.Ş.’ne ciro edildiğinden bahisle açılan menfi tespit davası olduğu, davalı.... Ltd.

Şti. tarafından imzası inkar edilmeyen sözleşmeye göre dava konusu çekin avans olarak adı geçen davalı şirkete verildiği, davalı şirketin dava konusu çek karşılığı davacıya mal teslim ettiğini iddia ve ispat edemediği, bu şekilde dava konusu çekin bedelsiz kaldığı, ancak diğer davalı faktoring şirketinin mevzuata uygun olarak çeki ciro yolu ile devralan iyiniyetli hamil olduğu, bedelsizlik iddiasının iş bu davalıya karşı ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle davanın davalı....

Ltd. Şti. açısından kabulüne, diğer davalı ... Faktoring A.Ş. açısından reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, faktoring işlemine konu olan çekin avans olarak verildiğini ve bu çeke karşılık davalı satıcı.... Ltd. Şti.’nin mal teslim etmediğini belirterek menfi tespit isteminde bulunmuştur. Dava konusu faktoring işlemine konu çekin bedelsiz kaldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

10.10.2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmelik'in 22/2. maddesi uyarınca, faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak, fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.

Faktoring şirketleri belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca alacağı temlik alabilirler. Faktoring işlemi alacağın temliki hükümlerine tabi olduğundan davacı kambiyo borçlusu, temlik eden durumundaki önceki alacaklısına karşı yani satıcı şirkete karşı ileri sürebileceği def’i ve itirazları faktoring şirketine karşı da ileri sürebilir (BK'nın 167/1. md.,TBK'nın 188/1. md.).

Burada yukarıda bahsi geçen Yönetmelik’in 22/2. maddesi uyarınca kambiyo senedi sebebe bağlandığından sebebe bağlanan bu alacağın faktoring şirketine devri ciro yoluyla olmakla birlikte işlemin temelinde alacağın temliki hükümleri yatmaktadır. Mahkemece, uyuşmazlığın belirtilen bu ilkeler çerçevesinde çözümlenerek davalı faktoring şirketi açısından da davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.