Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/14778 K.2016/1220

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin çelik ve panel kapı satışı ve montajı işi ile iştigal ettiğini, davalı ...ile aralarında kapı alımı konusunda anlaşmaya varıldığını, müvekkili tarafından davalı şirkete sipariş edilecek kapılar için 10.000 TL peşin ödeme yanında 30.10.2010 tarihli 35.000 TL, 30.11.2010 tarihli 35.000 TL ve 30.12.2010 tarihli 37.000 TL bedelli üç adet çek verildiğini, 30.10.2010 tarihli çekin karşılıksız çıkması üzerine bu çeke karşılık olmak üzere lehtar kısımları boş 15.11.2010 tarihli 17.500 TL bedelli ve 26/11/2010 tarihli 17.500 TL bedelli iki adet bono verildiğini, müvekkilinin daha sonradan siparişleri iptal ettiğini,

davalı şirketin müvekkiline teslim ettiği mal bedelinin 57.583,65 TL olduğunu, bu miktardan davalı şirkete ödenen 10.000 TL peşinatın mahsubu durumunda müvekkilinin davalı şirkete olan bakiye borcunun 47.583,65 TL olduğunu, buna rağmen davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine 30.10.2010 ve 30.11.2010 tarihli her biri 35.000 TL bedelli çeklere dayalı olarak icra takibine girişildiğini,

karşılıksız çıkan çeke karşılık verilen 2 adet bononun lehtar kısmına diğer davalı ... isminin yazılarak bu davalı tarafından da bedelsiz olan bu bonoların müvekkili aleyhine icra takibine konu edildiğini ileri sürerek davacının davalı ...'ne 47.583,65 TL borçlu olduğunun tespiti ile icra takibinin kısmen iptaline, diğer davalı yönünden ise icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesindeki talep sonucunu açıklayıcı 17.03.2011 tarihli dilekçesinde, müvekkilinin davalı şirkete 47.583,65 TL borcunun bulunduğundan bu miktar dışında kalan 29.211,99 TL kısım yönünden icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekili, davacıya teslim edilen mallar karşılığı olarak ödemelerin yapıldığını, davacının avans iddiasını ispat etmesi gerektiğini, diğer müvekkili ... yönünden de davanın haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama ve toplanan deliller doğrultusunda, davanın menfi tespit davası olduğu, davacının davalı ... yönünden dava konusu bonoların bedelsiz olduğunu ve anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu ispat edemediği, diğer davalı şirket yönünden ise davacının kabulü de göz önüne alınarak icra takibine konu 35.000-TL bedelli iki adet çek dışında davacıda olduğu iddia edilen 30/12/2010 keşide tarihli 37.000-TL bedelli çek ve her biri 17.500 TL bedelli iki adet bono dolayısıyla toplamda 148.995,64-TL üzerinden davacının davalı şirkete borçlu olduğu,

bu miktardan 47.583,65-TL'nin mahsubu sonucunda davacının davalıya 101.211,99-TL borcunun bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davalı şirket yönünden davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya 101.211,99 TL borçlu olmadığının tespitine, diğer davalı yönünden davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraflar vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin davalı ... yönünden yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davacı, davalı şirkete teslim edilecek mal karşılığı olarak avans mahiyetinde verilen çeklerin kısmen mal tesliminden dolayı teslim edilmeyen kısım yönünden bedelsiz kaldığını iddia ederek çeklere dayalı olarak davalı şirket tarafından başlatılan icra takibinin 29.211,99 TL'lik kısmından dolayı borçlu olunmadığının tespitini istemiştir. 818 sayılı B.K'nın 182/2 maddesi (6098 sayılı TBK md.207/2.) uyarınca alıcı ve satıcı borçlarını aynı anda ifa ile yükümlüdürler. Somut olayda, ispat yükü davacıda olup çeklerin avans olarak verildiğini ve çekler karşılığında mal teslimi yapılmadığını yazılı delille kanıtlamalıdır. Mahkemece bu hususlar dikkate alınmaksızın, sadece davacının beyanı esas alınmak suretiyle davalı şirket yönünden yazılı şekilde karar tesisi doğru görülmemiştir.