Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/1569 K.2015/3044

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, ilamsız icra takibine konu hamiline yazılı çeke müvekkili bankanın ciro yolu ile hamil olup, davalının keşidecisi bulunduğunu, takibe yapılan itirazda keşideci imzasına itiraz edildiğini ileri sürerek, davalının takipte borca ve imzaya itirazının iptali ile takibin devamına, %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış, 13.10.2011 tarihli celsede takibe konu çekin zamanaşımına uğradığını, davalı tarafça kabul edilse bile ancak yazılı delil başlangıcı sayılabileceğini ileri sürmüştür.

Mahkemece yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre, dava konusu çekin mülga TTK'nın 726. maddesi hükmü gereği zamanaşımına uğradığı, zamanaşımına uğramış çek hamilinin hakkına kavuşabilmesi için ya akdi ilişkiye dayalı olarak tahsil davası, ya da T.T.K. nun 730/14. bendi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken ve aynı yasanın 644. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz iktisap davası açabileceği, somut olayda,

hamil davacıya cirantanın senetten doğan alacağını temlik etmediği ve davacı hamil ile davalı keşideci arasında da temel ilişki bulunmadığından hamilin senetten kaynaklanan alacağı nedeniyle keşideci olan davalıya müracaat edemeyeceği, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu 67/2 maddesi gereğince talep olmaması sebebiyle davalı lehine tazminata hükmedilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, zamanaşımına uğramış çek nedeniyle alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın İİK'nın 67. md.hükmü gereği iptali istemine ilişkindir. Takip konusu çekte davacı hamil, davalı ise keşidecidir. Dava ve takip tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6762 sy. TTK'nın 644. maddesi uyarınca zamanaşımına uğramış çek nedeniyle davacı davalıya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak başvuruda bulunabilir.

Bu durumda davalı-keşideci sebepsiz zenginleşmediğini ispatla yükümlüdür. Davalı-borçlu ödeme emrine itiraz dilekçesinde çekteki imzanın açıkça kendisine ait olmadığını ileri sürmüş olup öncelikle davacı tarafından takibe konu çekteki imzanın davalıya ait olduğunun ispatı gerekir.

Çekteki imzanın davalıya ait olduğunun HMK'nın 211. md.hükmü uyarınca tespiti halinde ise yukarıda açıklandığı üzere davalının sebepsiz zenginleşmediği yönünde delilleri sorulup tüm deliller toplandıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı gerekçe ve eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediği gibi davacı bankanın harçtan muaf olmadığı gözetilmeksizin “harç alınmasına yer olmadığına” dair karar verilmesi de isabetsiz görülmüş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.