Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/15720 K.2016/8109

vek. Av. S.. O..

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında .. tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, diğer davalının da garanti veren olduğunu, ...da aynı parsel için intifa bedeli ödenerek 20 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, müvekkilinin sözleşmenin 20 yıl süreceği düşüncesi ile davalı şirket adına kayıtlı taşınmaz üzerine kalıcı tesisler yaptığını, ancak sözleşmenin rekabet kurulu kararı doğrultusunda davalı şirket tarafından... tarihi itibariyle sonlandırıldığını, davalının intifa terkini için.... sayılı dosyasında dava açtığını, taşınmazda ...' den sonra başka bir dağıtıcı firmanın bayiliğinin yürütüldüğünü,

müvekkilinin yaptığı yatırım bedelleri ve intifa bedelinin bakiye süreye isabet eden kısmı bakımından davalının sebepsiz olarak zenginleştiğini belirterek, ödenen toplam tutar olan... nin KDV' siyle temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, dava açıldığı tarihte henüz intifa hakkı terkin edilmediğinden dava şartının oluşmadığını, davacının sözleşmeyi ve intifa tesisini yaptığı tarihte ...sayılı rekabet kurulu tebliğleri uyarınca 5 yıldan fazlasının geçerli olmayacağının zaten bilinmekte olduğunu, müvekkillerine ödenen bir bedel olmadığını, davacının bunu ispatlaması gerektiğini, davacının sadece kurumsal kimlik giydirmesi yaptığını ve sözleşmeye göre de bunun bedelini isteyemeyeceğini, sebepsiz zenginleşme zamanaşımının da dolduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, sözleşme rekabet kurulunun kararları gereği feshedildiğinden, davacı tarafın sadece davalının istifade ettiği kalıcı tesisler bakımından davalının sebepsiz olarak zenginleşmesinden dolayı talepte bulunabileceği, sözleşmenin fesih tarihi itibariyle kalıcı tesislerin değerleri belirlenip, intifa hakkı 20 yıl olduğundan bu miktarın 20'ye bölüneceği ve kullanılmayan bakiye 15 yıl ile çarpılmak suretiyle davalının sebepsiz olarak zenginleştiği miktarın bulunacağı, Yargıtay' ın son içtihatlarının da aynı yönde olduğu,

bilirkişi heyetinin raporuna göre davacının kalıcı tesis olan kanopiyi ve tanozu kullandığının anlaşıldığı, fesih tarihi itibariyle kanopinin amortismanının düşülmesiyle değerinin ...TL olduğu, aynı tarihte tanozun amortisman düşümüyle değerinin ...TL olduğu, toplamın ..TL olduğu, sebepsiz zenginleşmeye KDV uygulanamayacağı, bu toplam miktara göre intifanın kalan süresi de dikkate alınarak sebepsiz zenginleşilen miktarın ...TL olduğu,

davacının ihtarına göre temerrüt tarihinin... olup, bu tarihten itibaren avans faizi istenebileceği, davalıların borçtan birlikte sorumlu oldukları gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile,...TL' nin temerrüt tarihi olan ...' den itibaren avans faiziyle davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye talebin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Davacı, bayilik sözleşmesi uyarınca tesis edilen 20 yıl süreli intifa hakkına istinaden istasyonun bulunduğu taşınmaz üzerinde kalıcı yatırım niteliğinde tesis yaptığını ve ayrıca davalı tarafa intifa bedeli ödediğini, ancak sözleşmenin rekabet kurulu tebliğleri uyarınca 5 yılın sonunda sonlandığını bildirerek, davalı tarafça sebepsiz zenginleşilen bakiye süreye isabet eden kısım bakımından intifa bedelini ve kalıcı yatırım bedelini istemiştir.

Dava tarihi 1... olup, dava dilekçesindeki açıklamalardan intifa terkini için davalı tarafından davacıya karşı...E. sayılı dosyasında dava açıldığı anlaşılmaktadır. Bahse konu dosya ile ilgili olarak mahkemece bir inceleme yapılmadığı gibi, tapu kayıtlarından da intifanın terkini hususunun araştırılmadığı görülmüştür.

Sözkonusu intifanın terkinine dair mahkeme dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde; ... tarihli karar ile... bahse konu intifa hakkının terkinine hükmedildiği, ...itibariyle intifa hakkının terkin edilmemiş olduğu, dolayısıyla işbu dava tarihi itibariyle de intifanın henüz terkin edilmemiş olduğu, davalılar vekilinin de bu yönde itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.

İntifanın tesis edildiği taşınmazda yapılan kalıcı yatırımların ve ödenen intifa bedelinin kullanılmayan kısmına tekabül eden bölümün istenebilmesi için öncelikle somut olay bakımından intifa hakkının tapudan terkin edilmiş olması gerekir.

Dava şartı olan ve re' sen gözetilmesi gereken intifanın terkini şartı yerine getirilmeden böyle bir talepte bulunulamayacağı gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.