Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/15984 K.2016/6796

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, ... ... Ltd. Şti., ... San. Tic. A.Ş., cirantası müvekkili olan çekin bedelinin lehtar tarafından müvekkiline ödendiğini, müvekkilinin cirosu iptal edilmeden çekin lehtara iade edildiğini, daha sonra çekteki lehtar isminin ve keşide tarihinin değiştirilerek sahte parafla tedavüle sürüldüğünü, davalı tarafından çeke dayalı olarak icra takibi yapıldığını, müvekkilinin borçlu olmadığını savunarak müvekkilinin icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı asil, duruşmada, iyiniyetli son hamil olduğunu, çekte ismi bulunan diğer kişiler arasındaki ilişkinin kendilerini bağlamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının ticari defter kayıtlarının beyanlarını doğruladığı, çekin önceki haliyle hamili olan davacının çek bedelini tahsil ederek cirosunu iptal etmeden lehtar olan ... San. Tic. A.Ş. ye çeki verdiği, keşideci şirketin yetkilisi ...'in çekin keşide tarihi ve lehtar kısmını değiştirip paraflayarak tekrar tedavüle çıkarttığını ceza mahkemesi yargılaması sırasında kabul ettiği, çekin ikinci kez tedavüle çıkarılması nedeniyle davacının borçlu olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, takipten sonra davacı tarafından ödenen 11.059 TL nin davalıdan istirdatına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Kambiyo senetlerinde, imzaların istiklali ilkesi geçerlidir. Çeke hangi sıfatla olursa olsun imza atarak sorumluluk altına giren her kişi diğer imza sahiplerinin sorumluluğundan ayrı ve bağımsız olarak borç altına girer. Bu husus, 6762 sayılı TTK'nın 589. maddesinde (6102 sayılı TTK'nın 677. md.) de açıkça ifade olunmuştur. Zincirleme ve birbirine bağlı, lehtardan hamile tam ve düzenli yani kesintisiz cirolar hak sahipliğine karine sayılır.

Cirolar arasındaki zincirleme bağlılığın gözlenmesi sadece dış görünüm bakımından yapılır. Başka bir anlatımla, ciro silsilesinin (zincirinin) muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemez.

Ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyiniyetli olduğu kabul edilir.

Somut olayda, davaya konu çekte dava dışı ... ... Ltd şirketi keşideci, keşideci şirket yetkilisinin parafıyla davacı lehtar ciranta, sırasıyla dava dışı ... ve davalı ciranta konumunda olup ciro silsilesinde şeklen bozukluk yoktur. Davacı, davalı hamilin kötüniyetle çeki iktisap ettiğini kanıtlamadıkça şahsi def'ileri hamile karşı ileri süremez. Mahkemece bu yönler gözetilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı ve yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.