Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/16084 K.2016/9240

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalı vek. Av. ...ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin borçlu olmadığı bir parayı icra baskısı ile ödemek zorunda kaldığını iddia ederek haksız tahsil edilen 125.454,00 TL'nin faizi ile birlikte istirdatını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevabında,...Asliye (1.) Ticaret Mahkemesinin 2010/227 Esas, 2012/173 Karar sayılı Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiş ilamının icra takibine konulduğunu, sözkonusu ilam nedeniyle davacının müvekkili şirkete borcu olduğunu, davacının haciz baskısı altında ödeme yaptığına dair iddianın asılsız olduğunu, fiili haciz esnasında herhangi bir ödeme yapılmadığını, hacizlerden sonra davacının ödemeye konu çekleri keşide edip, teslim ettiğini savunarak davanın reddi ile lehlerine tazminata hükmolunmasını istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca davacı şirkete iadesine karar verilen toz toplama ünitesinin eksiksiz olarak yediemin deposunda mevcut olduğunun saptandığı, davacı şirketin sözkonusu üniteyi teslim almaktan kaçınması ve ödediği bedelin iadesini talep etmesinin hukuki bir dayanağı olmadığı, davacı vekilinin 11.07.2015 tarihli "Islah talebidir" başlıklı dilekçe ile taleplerini ıslah ettiklerini bildirmişse de, hukuk yargılama usulü kurallarına uygun bir ıslah yapılmadığı gibi talebin dava dilekçesinde zaten yer aldığı,

kesinleşen...1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/227 Esas sayılı dosyasında verilen mahkeme kararına uygun işlemler yapıldığının belirlendiği, davacının davasında haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava kesinleşen mahkeme kararı uyarınca torbalı toz ünitesinin iadesi ve teslimi şartıyla 39.050,00 TL'nin tahsiline ilişkin kararın icra takibine konulması nedeniyle icra baskısı altında mal iade edilmeden ödeme yapıldığı iddiası ile ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki...1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2010/227 Esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda ayıplı mal satışından dolayı sözleşmenin feshi ile dava konusu olan bir adet toz toplama ünitesinin alıcı .. Orman Ürünleri...A.Ş.' tarafından satıcı ......Ltd. Şti'ne iadesi ve teslimi koşulu ile 30.050,00 TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faizi ile birlikte satıcı şirketten alınarak alıcı şirkete ödenmesine karar verildiği ve hükmün Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Lehine hüküm verilen şirketin ilamlı icra takibine girişmesi üzerine bu davanın davacısı olan ......Ltd. Şti. vekili dava konusu makinanın tam ve eksiksiz olarak iade edilmediği ve bu nedenle hükümdeki öncelikli teslim koşulu yerine getirilmediğinden aleyhindeki icra takibinin durdurulması talebi ile icra hukuk mahkemesine başvurması üzerine...2.

İcra Hukuk Mahkemesince; "ilamda yazılı malın teslimi için şikayetçiye davetiye çıkarılmış ancak malın teslim alınmaması üzerine dava konusu makina yediemine teslim edilmiş olup, ilamdaki teslim şartı bu şekilde gerçekleştiğinden tahsile yönelik icra işlemlerinde usulsüzlük bulunmadığından bahisle şikayetin kısmen kabul, kısmen reddine, yediemine teslim edilmiş bulunan makinanın şikayetçiye teslimine, şikayetçinin diğer taleplerinin reddine"karar verilmiş, şikayetçinin temyizi üzerine anılan karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 26.09.2013 tarih 2013/8131 E. - 2013/13514 K. sayılı kararı ile " takip sırasında makinanın tesliminin sağlanamadığı,

takip konusu ilam içeriğinde teslimin alacağın tahsili için ön koşul niteliğinde olduğu makinanın ihtilafsız teslimini sağlandıktan sonra alacağın tahsili yönünde tahsile devam edilebileceği, bu nedenle davada, takibin durdurulması yönünde karar verilmesi gerektiği" belirtilerek bozulmuş ve...2. İcra Hukuk Mahkemesince sözü edilen bozma kararına uyularak şikayetin kabulü ile takibin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bu durumda davacının İİK.'nun 40. maddesine dayanarak icranın eski hale iadesini talep edebileceği gözetildiğinde iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yarar HMK.'nun 114. maddesinde dava şartları arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 115. maddesinde ise, hakimin dava şartlarını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden gözeteceği hüküm altına alınmıştır. Dava şartları kamu düzenine ilişkin olup, aleyhine bozma yasağının istisnalarındadır. Bu nedenle davanın dava şartı noksanlığından dolayı usulden reddi gerekirken mahkemece işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.