Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/16306 K.2016/4284

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı yanca müvekkili nezdinde bulunan alacağın tahsili için girişilen takip sonucu 110.557,58 TL.icra dosyasına müvekkilince ödemede bulunulduğunu, hesap hareketlerinin sonradan incelenmesi üzerine 11.615,05 TL.müvekkilinden fazladan tahsilat yapıldığının saptandığını, bu alacağın tahsili için müvekkilince başlatılan icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu belirterek, itirazın iptaliyle, takibin devamına ve % 40 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin davacıdan fazla tahsilatı olmadığı gibi davacı isteminin bir yıllık zamanaşımı süresinin dolmasıyla zamanaşımına uğradığını bildirerek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan deliller birlikte değerlendirilerek benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davalının zamanaşımı def'i yerinde olmadığı gibi, davacının fazla ödemede bulunduğunun kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının itirazının iptaliyle takibin 10.299,51 TL.asıl alacak, 450,03 TL.işlemiş faiz miktarı üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, hükmolunan tutarın % 20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK.nın 33.maddesi uyarınca hakim Türk Hukuku'nu resen uygular. Buna göre, olayların açıklaması taraflara, hukuki nitelendirmesi hakime ait bir görevdir.

Somut olayda davacı, davalı tarafından aleyhine girişilen icra takibinde davalıya fazla para ödediğini sonradan tespit ettiğini ileri sürerek, fazla ödenen paranın tahsilini istemiştir. Bu dava niteliği itibariyle İİK.nın 72/7.maddesi uyarınca istirdat davası niteliğindedir.

Zira anılan yasa hükmüne göre; “takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek zorunda kalan bir şahıs ödediği parayı ödeme tarihinden itibaren bir sene içinde umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir”.

Somut olayda ödeme 26.04.2012 tarihinde gerçekleşmiş olup, fazla ödendiği iddia olunan paranın tahsili amacıyla girişilen icra takibine 04.07.2013 tarihinde başlanılmış ve itiraz üzerine iş bu dava 01.11.2013 tarihinde açılmıştır. Hem takip hem de dava tarihi itibariyle yasada öngörülen bir yıllık hak düşürücü süre geçmiştir. Davanın bu nedenle reddi gerekirken, mahkemece işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru değildir.