Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/16876 K.2016/6571

... Hukuk Dairesi

ESAS NO : ... KARAR NO :...

YARGITAYİLAMI

MAHKEMESİ : ...

TARİHİ : 09/06/2015

NUMARASI : 2014/605-2015/410

DAVACI

... vek. Av...

DAVALI

.... vek. Av...

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince süresi içerisinde temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin hamili bulunduğu 13 adet çek ile ilgili banka sorumluluk tutarlarının davalı banka tarafından ödenmediğini, bu tutarların tahsili amacıyla...Müdürlüğünün...sayılı dosyası ile yaptıkları takibe davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini ve davalının % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, takibe konu çeklerin başka bankalardan yazdırılıp takasa ibraz edilen çekler oldukları, takasa ibraz edilen çeklerin 2006 ve 2007 yıllarına ait olup o tarihlerde yürürlükte olan 3167 sayılı yasanın 6. maddesi gereğince müvekkilinin sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğü olmadığını, çek aslı ibraz edilmeksizin ödeme talep edilmesinin de mümkün olmadığını, müvekkilinin sermayesinin yarıdan fazlasının Hazineye ait kamu bankası olduğunu, 5411 sayılı yasanın 138. maddesi ile geçici 13. maddesi gereğince müvekkili aleyhine İcra ve İflas Kanununda belirtilen tazminat ve cezaların uygulanamayacağını, inkar tazminatı talebinin bu sebeple yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini ve davacının % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; çek asıllarının ibraz edilmesi şartıyla, 13 adet çekin banka sorumluluk bedellerinin bankaca ödenmesi gerektiği, çeklerin takas odalarından arkasının yazdırılmış olmasının bu çeklerin banka sorumluluk tutarlarının ödenmesine engel teşkil etmediği, takip tarihi olan 05.11.2013 tarihi itibarıyla her bir çek yaprağı için davalının 615 TL ödeme yükümlülüğü olduğu, ancak davacının takipteki talebi ile bağlı kalınarak 5.070 TL asıl alacak ve 05.11.2013 tarihinden itibaren işleyecek % 9,5 reeskont faiz oranı için itirazın iptaline ve % 20 icra inkar tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunma Hakkındaki Kanunun 4814 sayılı Yasayla eklenen 6/4 maddesi uyarınca; “takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için, 10. maddede belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılmaz.” 20.12.2009 tarih ve.... sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5941 sayılı Çek Kanununun 8/4 maddesinde ise; “takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için 3. maddenin 3. fıkrasında belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamaz. Bu durum, muhatap bankanın sorumluluk tutarı ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Görüldüğü gibi her iki yasada da takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Ancak 3167 sayılı Yasanın değişik 6/4 maddesinde mevcut olmayan bir hüküm 5941 sayılı Yasanın 8/4 maddesine konularak kısmi ödeme yapılmayacağına ilişkin bu durumun muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı düzenlenmiştir.

Bu durumda somut olay bakımından hangi yasa hükmünün uygulanacağının saptanması gerekmektedir. Zira 3167 sayılı Yasanın 6/4 maddesi hükmünün uygulanması gerektiği sonucuna varıldığı takdirde başkaca hiçbir araştırma yapılmasına gerek bulunmaksızın takas odaları aracılığıyla ibraz edilmiş çekler için yasada belirlenen sorumluluk miktarı dahil kısmi ödeme yapılamayacağı ve bankanın bu şekilde ibraz edilmiş çekler yönünden sorumluluk miktarını ödeme yükümü altına sokulamayacağının kabulü gerekir.

5941 sayılı Yasanın 8/4 maddesi hükmünün uygulanması gerektiği sonucuna varılması halinde de çeklerin takas odaları aracılığıyla ibraz edilmesinin muhatap bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı hükmünden hareketle çek aslının bankaya bırakılması halinde bankanın sorumluluk tutarını ödeme yükümlülüğünün söz konusu olacağı gözetilerek yapılacak araştırma ve inceleme sonucunda bir karar verilmesi gerekecektir.

5941 sayılı Yasanın geçici 1. maddesinin 3. bendinde, "Bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, 3167 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmü yer almaktadır. Davalı banka, uyuşmazlığın eski çeklerle ilgili olduğunu savunduğuna göre öncelikle somut olayda uygulanacak yasa hükmünün tespiti açısından bu yöndeki savunmanın değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kaldı ki; davalı bankanın ödeme yükümlülüğünün doğması için çek asıllarının davacı yanca bankaya bırakılması zorunludur. Dava dosyasında çek asıllarının bankaya bırakıldığına dair bir iddia ve delil de bulunmamaktadır. Davacıdan çeklerin asıllarının davalı bankaya bırakıldığına dair davalı bankadan sadır yazılı bir belgesi olup olmadığı sorularak yukarıda açıklanan hususlar da araştırıldıktan sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Aslı gibidir. · Karşılaştırıldı. T.G