Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/16986 K.2016/5674

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 12.07.2013 tarihli satış sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin istenilen malı limana teslim ettiğini ve yükleme bedeli adı altında 16.000 USD'yi liman işletmesi hesabına yatırdığını, davalıdan kaynaklanan nedenlerle malın gemiye yüklenemediğini, fatura bedelinin ödenmediğini, müvekkilinin davalının gemisi adına yatırdığı 16.000 USD'nin geminin liman borçları sebebiyle liman işletmesi tarafından mahsup edildiğini,

davalının sözleşme gereğince cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu ileri sürerek fatura bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğinin tespiti ile müvekkili tarafından yükleme bedeli olarak yatırılan 16.000 USD'nin ödeme günü olan 24.07.2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ödenmesine, davalının ödemesi gereken cezai şartın miktarının tespiti ile şimdilik 7.400 USD'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında bazalt malzeme alımı konusunda anlaşma yapıldığını, müvekkilinin acze düşmesi nedeniyle gemilerin bağlandığını ve malzemeyi alamadığını, davacının fatura ve cezai şart talebinin haksız olduğunu, davacı tarafından 3. kişilere yapılan ödemelerin müvekkilinden talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, taraflar arasındaki sözleşme gereğince davacının 24.07.2013 tarihli 53.218 USD bedelli faturayı düzenlediği, sözleşme davalının aczi nedeniyle ifa edilemediğinden bu bedelin davacıya ödenmesi gerektiği, sözleşmenin 6. maddesi gereğince davacının cezai şart talep edebileceği,

sözleşmenin geçerli olduğu ve davacı tarafından düzenlenen faturadaki ücretin karşılığında ödenmesi gerektiği zorunlu olan yükleme bedeli 16.000 USD'nin tahsili talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacının 24.07.2013 tarihli 53.218 USD bedelli faturanın davacıya ödenmesi gerektiğine ilişkin talebin kabulüne faturanın davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, 7.400 USD cezai şartın dava tarihinden itibaren devlet bankalarının döviz cinsine uyguladığı bir yıllık vadeli hesaplar için öngörülen en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş,

hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki alım satım sözleşmesi gereğince davacı malın yüklenmesi için davalıya ait geminin bulunduğu limana malı sevketmiş ve yükleme bedeli olarak da liman işletmesine 16.000 USD ödemiştir. Akdi ilişkinin gerçekleşmediği tarafların da kabulündedir. Bu durumda davacı satıcı, sözleşme için yapmış olduğu masrafı, sözleşme davalının kusuru ile tamamlanmamış olduğundan geri isteme hakkına sahiptir. Bu yönün dikkate alınmamış olması doğru görülmemiştir.

Diğer yandan eda davası açılmasının mümkün olduğu yerlerde tespit davası açılamaz. Bu durumda davacının "fatura tutarının davalı tarafından ödenmesi gerektiğinin tespitine" şeklindeki talebinin açıklanan nedenle reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi de kabul şekli itibariyle hatalıdır.