Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/32 K.2015/11000

Taraflar arasındaki asıl/birleşen itirazın iptali davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen 2011/347 E. sayılı davanın reddine ve birleşen 2011/348 E. sayılı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, asıl davada; taraflar arasında 01/11/2007 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesinin ve ek protokollerin imzalandığını ve davalının, davacının bayisi olarak akaryakıt satmayı üstlendiğini, sözleşmede davalının başka kaynaklardan mal alımının yasaklandığını, ayrıca asgari alım taahhüdü getirildiğini, 01/12/2010 tarihinde taraflar arasında uzlaşma tutanağı imzalandığını, ancak davalı tarafça sözleşmeye ve uzlaşma tutanağındaki şartlara uyulmadığını, satış taahhüdünün altında kaldığını, müvekkilince noter ihtarnamesi ile bayilik sözleşmesinin feshedildiğini,

sözleşmenin 14. maddesinde düzenlenen cezai şart ve sözleşme hükümleri gereğince davalının vermiş olduğu 250.000-TL miktarlı teminat mektubunun bu alacaktan düşülerek nakde çevrildiğini, cezai şart alacakları nedeniyle icra takibi yaptıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen 2011/347 E. sayılı davada;

asıl davadaki beyanlarını tekrarla, davalının müvekkilinden almış olduğu akaryakıt bedelini ödemediğini, bu nedenle 119.661,66 TL alacakla ilgili olarak Ankara 8. İcra Müdürlüğü' nün 2011/5409 sayılı dosyasından takibe geçildiğini belirterek, bu takibe yapılan itirazın iptalini ve %40 icra inkar tazminatı istemiş, birleşen 2011/348 E. sayılı davada ise; davalının satış taahhüdünü yerine getireceği inancıyla hizmet bedeli olarak davalı şirkete ödenen 1.770.000-USD için Ankara 8. İcra Müdürlüğü' nün 2011/5414 sayılı dosyasından her iki davalı aleyhine takibe geçildiğini, zira davalı L.

B.' in de 1.500.000-USD' lik kefaleti olduğunu, ancak davalıların takibe itiraz ettiğini, oysa uzlaşma tutanağında bu bedelin alındığının ikrar edildiğini, davalı Latif' in sadece 1.500.000-USD ile sorumlu olduğunu belirterek, davalıların itirazlarının iptaline, takibin devamına ve davalılar aleyhine %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, asıl davaya cevabında, davacının takipte dolar üzerinden alacak isteminde bulunduğunu, ancak itirazın iptali davasında usule aykırı olarak Türk lirası bedelini de belirttiğini, sözleşmenin davacı tarafından haksız feshedildiğini, 250.000-TL miktarında teminat mektubunun davacıya verildiğini, buna rağmen davacının gerekçesiz olarak vadeli ve iskontolu mal vermediğini, müvekkilinin rekabetinin engellendiğini ve bunun sonucunda akaryakıt satışlarının .../...

düştüğünü, teminat mektubunun haksız olarak davacı tarafından nakde çevrildiğini, cezai şartın fahiş olup, müvekkilinin mahvına sebebiyet verebileceğini belirterek, davanın reddini talep etmiş, birleşen 2011/347 E. sayılı davaya cevabında, davacıdan almış oldukları tüm akaryakıtın bedelini ödediklerini, bedel ödenmeden mal teslim edilmediğini beyanla, davanın reddini talep etmiş, birleşen 2011/348 E. sayılı davaya cevabında ise;

takipte USD istendiğini, itirazın iptalinde USD mi TL mi istendiğinin net olmadığını, sözleşmenin feshinin haksız olduğunu, davacının bir talepte bulunamayacağını, takipte intifa bedeli istendiğini, intifa borçlusunun davacı şirket olduğunu, müvekkillerinin bu ad altında bir borçlarının olmadığını, işbu davada ise hizmet bedeli istendiğini, oysa takiple bu davanın sıkı sıkıya bağlı olması gerektiğini, bu nedenle intifa talep etmenin mümkün bulunmadığını, hizmet bedeli adı altında yapılan ödemelerin bağış niteliğinde olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, dosya içeriğine uygun bulunan kök ve ek bilirkişi heyet raporu ve taraf defterlerine göre, davacı tarafından 1.770.000-USD intifa bedelinin ödendiği, bu ödemenin tarafların defter kayıtlarında bulunduğu, taraflar arasındaki uzlaşma tutanağında tarafların davacının KDV dahil toplam 1.770.000-USD bedeli intifa/hizmet bedeli olarak davalıya ödediğini kabul ettiği, akaryakıt alım satımına ilişkin davacı ve davalı defterlerine göre satılan tüm malın bedellerinin ödendiği, cezai şart yönünden taraflar arasındaki uzlaşma tutanağı esas alınarak, davalının taahhütlerini yerine getirmediği,

bu nedenle toplam 290.787,39-USD cezai şart bedeli tahakkuk ettiğinin belirtildiği, davacının alması gereken miktarda beyaz ürün ve LPG almadığının tespit edildiği, cezai şart toplamının 252.462,30-USD olup, davacı tarafından talep edilen miktarın ise 252.335,61-USD olduğu, davacının talebi ile bağlı olunduğu,

yine sözleşmede belirtilen ve asıl dava ile talep edilen 6.000 USD doları sabit yatırımların kullanılmasından doğan cezai şart ile sözleşme ile belirtilen ve bayinin sözleşmeyi ihlalinden doğan cezai şart bedeli olan 200.000-USD' in bu miktara eklenmesi ve bu miktardan davalının yatırmış olduğu teminatın düşürülmesi sonucunda davacının toplam cezai şart alacağının 251.437,56-USD bulunduğu, bu rapor ve hesaplamaların dosyaya uygun olduğu,

yapılan ödeme dikkate alındığında ve ayrıca cezai şart miktarının toplamının davalıdan alınması halinde davalının mahvına sebep olacağı dikkate alınarak 10.000-USD' nin cezai şart olarak davalıdan alınması gerektiği, davanın kabul edilen miktarı ve cezai şartın hakim tarafından değerlendirilip incelenmesi nedeniyle yargılama giderlerine hükmedilirken davalı lehine vekalet ücreti takdirine gidilmediği, intifa/hizmet bedeli bakımından davalı L.

B.'in imzaladığı kefaletname uyarınca sözkonusu bedele kefaleti 1.500.000-USD nispetinde olup bu davalının 1.500.000-USD' den sorumlu olduğu gerekçeleriyle, asıl davanın kısmen kabulü ile, BK'nın 182. maddesi dikkate alınarak, davalı borçlunun Ankara 8. İcra Müdürlüğü' nün 2011/5413 sayılı takip dosyasında 10.000-USD asıl alacak ve 72,32-USD faizi olmak üzere toplam 10.072,32-USD' ye ilişkin itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihi olan 01/04/2011' den itibaren 3095 sayılı Kanunu'nun 4/A maddesi uyarınca Devlet Bankalarının 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına,

takibin bu koşullarla devamına, kabul edilen miktar üzerinden (10.072,32 USD x 1.5457= 15.568,78-TL) % 40 oranında icra inkar tazminat tutarı olan 6.227,51-TL’ nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen 2011/348 E. sayılı dosyada;

davalı borçluların Ankara 8. İcra Müdürlüğü' nün 2011/5414 sayılı takip dosyasında 1.770.000-USD asıl alacak ve 12.802-USD faizi olmak üzere toplam 1.782.802-USD' ye (davalı L.D.'in bu miktarın 1.500.000-USD' sinden sorumlu olması kaydıyla) ilişkin itirazın iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunu'nun 4/A maddesi uyarınca Devlet bankalarının 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek faiz oranının uygulanmasına,

takibin bu koşullarla devamına, kabul edilen miktar üzerinden (1.782.802,00 x 1.5457= 2.755.677,05-TL) % 40 oranında icra inkar tazminat tutarı olan 1.102.270,82-TL’ nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, (Davalı L.D.'in bu miktarın 1.500.000x1.5457 = 2.318.550 x %40= 927.420-TL'sinden sorumlu olmasına) karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. .../...

2- Davacı, birleşen 2011/348 E. nolu dosyadaki dava dilekçesinde, davalı Latif Bedir' in sorumluluk miktarının 1.500.000-USD olduğunu belirterek, bu davalıdan 1.500.000-USD' nin tahsilini istemiştir. Davalı Latif Bedir yönünden, hükümde 1.500.000-USD' nin tahsiline yönelik itirazın iptaline karar verilmiş olduğundan, mahkemece vekalet ücretine de bu husus dikkate alınarak hükmedilmesi gerekirken, fazla miktarda vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu yönüyle bozulması gerekmiştir.