Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/512 K.2015/13253

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden davalıya ihrakiye kapsamında ÖTV'siz motorin satıp teslim ettiğini, bedelin ödenmediğini, 8 adet faturaya bağlı motorin bedelinin tahsili için yapılan ilamsız icra takibinde icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya yanıt vermemiş, duruşmaya katılarak beyanda da bulunmamıştır.

Mahkemece yapılan yargılamada toplanan delillere göre; davacının dayandığı belgenin fatura olduğu, tek başına faturanın borç doğurucu özelliğinin bulunmadığı, davalı tarafça, taraflar arasındaki ticari ilişkinin kabul edilmediği, bu durumda takibin yetkisiz icra dairesine açıldığı, İİK'nın 50. madde delaletiyle yetkili yer icra dairesinin HMK'nın 6. maddesi uyarınca borçlunun bulunduğu yer icra dairesi olan ... İcra Dairesi olup, davalının yetki itirazında haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davalının teknesine satılıp teslim olunduğu ileri sürülen motorin nedeniyle oluşan 8 adet faturaya bağlı alacağın tahsili için yapılan ilamsız icra takibinde icra dairesinin yetkisine ve borca vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi hükmü uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Davalı vekili, takipte ödeme emrine itiraz dilekçesinde akdi ilişkiyi inkar etmiş, müvekkilinin yerleşim yeri olan İskenderun icra dairelerinin yetkili olduğunu savunmuştur.

Davacı dava dilekçesinde takip dayanağı faturalar içeriği motorinin Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü nezdinde internet ortamında tutulan yakıt alım defteri verilerek kontrol edilip söz konusu teknenin ihrakiye alma hakkı teyid edildikten sonra sevk irsaliyesi düzenlenmek suretiyle tekneye teslim tutanakları düzenlenerek teslim edildiğini, tekne yakıt defterine söz konusu yakıt ikmali işlendikten sonra defterin taraflarca imzalandığını ve yakıt tesliminin bu şekilde kayıt altına alındığını ileri sürmüş, delil olarak fatura, sevk irsaliyesi, teslim tutanağı ve davalının tekne yakıt defterine dayanmıştır.

Nitekim, davacı temyiz dilekçesi ekinde takip konusu fatura örnekleri ile birlikte bu faturalara ait davalı ... 'ın isim ve imzasının bulunduğu teslim tutanaklarını ve Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü'nün internet ortamında tutulan yakıt alım defterinin davalıya ait bilgilerini içerir internet sayfası belgelerini ibraz etmiştir.

6100 sy. HMK'nun 116/1-a maddesine göre kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazının ilk itirazlardan olduğu, ilk itirazların ise bir ön sorun gibi incelenerek karara bağlanacağının müteakip (HMK. md. 117/3) maddesinde düzenlendiği, mahkemenin bu süreçte nasıl bir yöntem takip edeceğinin ise HMK'nun 163-164 maddelerinde açıklandığı görülmektedir.

İcra takibinde, borçlunun icra dairesinin yetkisi ile birlikte borcun esasına da itiraz etmesi halinde, mahkemece öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itiraz HMK'nın 164. maddesi hükmü uyarınca ön sorun olarak incelenmeli ve bu bağlamda davacı yanın bu konuda açıklama ve ispat hakkı bulunduğu gözetilmelidir. Bu durum HMK.nun 27.maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkının bir gereğidir.

Tüm bu açıklanan nedenlerle, mahkemece davalının takipte icra dairesinin yetki itirazının anılan hükümler çerçevesinde incelenerek, taraflara yetki konusunda delillerini sunma imkanı tanınarak, varsa delilleri toplanarak ve gerektiğinde imza incelemesi yaptırılarak varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.