Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/6808 K.2015/17506

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında müvekkilince davalıdan satın alınan toplam mal bedelinin 332.986,34 TL olduğunu, buna karşılık 31.900,00 TL çek bedelinin ve 985,89 TL bakiye bedelinin ödendiğini, 271.720,66 TL değerinde de mal iadesi yapıldığını, 23.379,79 TL bakiye borç kalmasına rağmen 198.892,00 TL asıl alacak talep edildiğini ileri sürerek, davalıya 170.512,21 TL borçlu olmadığının tespiti ile takibe konu edilen çeklerin bu kadarlık kısmının ve takibin belirtilen bölüm üzerinden iptaline ve % 40 oranında kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, yanlar arasında mal iadesine yönelik bir anlaşma bulunmadığını, hiçbir mecburiyeti olmadığı halde müvekkilinin davacıdan bir kısım malları iade aldığını, iade edilen malların çoğunluğunun bozuk olduğu ve iade faturasında belirtilen malların bir kısmının da eksik gönderildiğini, kabul edilen toplam iade bedelinin 101.108,66 TL olduğunu, bu durumda davacının 199.977,69 TL borcu kaldığını, davanın haksız olduğunu bildirerek, davanın reddini savunmuş ve % 40 oranında tazminatın davacıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller birlikte değerlendirilerek benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda kanıtlanamayan davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 2012/7256 E. 2012/15190 K. sayılı 17.10.2012 tarihli ilamıyla hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği gibi Yargıtay denetimine de elverişli olmadığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Yerel mahkemece bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiş, tüm deliller birlikte değerlendirilerek benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı yanca düzenlenen 271.720,66 TL tutarlı iade faturasına konu malların davacı tarafından 158.687,00 TL miktarındaki kısmının ayıplı şekilde davalıya iade edildiğinin saptandığı, böylece davacının bakiye borcu ile birlikte toplam 186.696,34 TL tutarında davalıya borçlu bulunduğunun belirlendiği,

ayrıca icra takibi kapsamında davacının 9.348,32 TL çek tazminatı, 560,90 TL komisyon ücretinde sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, icra takibi nedeniyle davacının 196.875,56 TL borçlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin takibe konu alacak yönünden davacının borçlu bulunmadığının tespitine, takibin 186.966,34 TL asıl alacak, 560,90 TL komisyon ücreti, 9.348,32 TL çek tazminatının tahsili yönüyle aynen devamına, tarafların tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı doğrultusunda inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmanın kapsamı dışında kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan öteki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava menfi tespit davası olup, borçlu bulunulmayan kısım açıkça gösterilerek menfi tespite hükmedilmesi gerekirken, hükümde borçlu olunduğu saptanan miktar gösterilerek yazılı şekilde hüküm kurulması HMK 297. maddeye aykırı olduğu gibi menfi tespit davalarında borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken, davanın niteliğiyle bağdaşmayacak şekilde borçlu olunduğu saptanan miktar yönünden takibin devamına biçiminde hüküm oluşturulması da usul ve yasaya aykırıdır.