Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/763 K.2015/16663

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozmaya uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davacı ... yönünden hukuki yarar yokluğundan reddine, davacı ... yönünden esastan reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava menfi tespit istemine ilişkindir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davacı kefiller hakkında yapılan icra takiplerine ilişkin dosyalar üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesine göre ...'un ... İcra Müdürlüğü'nün 2008/76, 2008/77, 2008/78, 2008/82 ve 2008/83 sayılı talep dosyaları yönünden borçlu olmadığının tespitine, ...'un ise...

İcra Müdürlüğü'nün 2008/77, 2008/82 ve 2008/83 sayılı takip dosyalarından dolayı borçlu olmadığının tespitine, 2008/76 ve 2008/78 sayılı takip dosyaları yönünden davasının reddine karar verilmiş olup, hükmün davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairemizin 2011/8679 E., 2012/2573 K. sayılı ve 22.02.2012 tarihli ilamı ile, dava konusu icra dosyalarında davacı ... hakkında yapılmış bir icra takibi bulunmadığı,

bu durumda mahkemece, hakkında icra takibi yapılmayan ...'un bu icra dosyaları bakımından menfi tespit davası açmasında nasıl bir hukuki yararı olduğu açıklanmadan davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, dava icra takiplerinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğundan, mahkemece, konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla ...'un borcunun tespiti ve daha sonra da yapılan ödemelerin miktarı hesaplanarak bir karar verilmesi gerekirken, bu konudaki tespitleri içermeyen bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmasının isabetsiz olduğu,

dava, 9.000-TL'den borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, mahkemece davalı aleyhine 20.785-TL vekalet ücretine hükmedilmesi suretiyle Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 74'üncü (Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26'ncı) maddesinde öngörülen taleple bağlılık kuralına aykırı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; davacı ... yönünden, kredi sözleşmelerinde taraf olmaması ve hakkında icra takibi olmaması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan, davacı ... yönünden ise, benimsenen 10.03.2014 tarihli bilirkişi raporuna göre ...'un kredi sözleşmelerinde müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatı ile borçtan sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacılar vekili temyiz etmiştir.

Dava menfi tespit istemine ilişkindir.Menfi tespit davalarında tarafların alacak ve borç durumları dava tarihi itibarıyla tespit edilmelidir. Mahkemece alınan bilirkişi raporu denetime açık olmadığı gibi, yeterli incelemeyi de ihtiva etmemektedir.

Mahkemece hükmüne uyulan bozma kararının kapsamı da dikkate alınarak ve davacıya talebi de açıklattırılıp, her bir takip dosyasından dolayı ne miktarda borçlu olunmadığı yönünde talepte bulunduğu sorularak, yeni bir bilirkişiden açıklanan ilkeler uyarınca itirazları karşılayacak uzman bilirkişi raporu alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.