Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/10248 K.2017/3563

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin bir alacağına karşılık olarak verilen, hamili bulunduğu ... Bankası ... Şubesine ait 0068745 seri numaralı 25.000,00 TL bedelli bir adet çekin kaybolduğunu, müvekkilinin söz konusu çek ile ilgili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/391 Esas sayılı dosyası ile çekin iptali kararı verilmesini istediğini, müvekkiline ... 5. İcra Müdürlüğü'nün 2013/5180 Esas sayılı dosyası üzerinden söz konusu çekle ilgili takip başlatıldığını, , müvekkilinin takip alacaklısı davalı ile arasında hiç bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, çekin kaybolması nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu ileri sürerek takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, bu miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, köy muhtarı olduğunu, ayrıca büyükbaş ve küçükbaş hayvan alım satımı ve aynı zamanda çiftçilik yaparak geçimini sağladığını, çekin çalınmış olması ve çalınmış olan bu çekle ilgili icra takibi başlatmış olmak gibi düşüncelerle hareket ettiğinin düşünülmesinin olanaksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davalı ...'ın cevap dilekçesinde dava konusu çeki hayvan alım satımından kaynaklı olarak aldığına dair hiçbir beyanı olmadığı ayrıca çeki ...'tan veya bir başkasından aldığına ilişkin bir beyanının bulunmadığı, ancak sonradan davalı vekilince sunulan ikinci cevap dilekçesinde bu husustan bahsedildiği, dava konusu çekin hayvan alım satımından kaynaklı ticari ilişki sebebiyle ...'tan alındığını belirtildiğinin görüldüğü,

tutarlı bulunmayan bu iki ayrı beyanın yanı sıra savcılık hazırlık aşamasında ifadesi alınan ...'ın beyanında ise ... ile iki yıl önce ticari münasebetleri oldu ise de alış verişi nakit olarak yaptıklarını, çek veya benzeri bir evrak kullanmadığını, dava konusu 25.000,00 TL'lik çek hakkında bilgi sahibi olmadığını, kimseden çek almadığını ve kimseye çek vermediğini belirttiğinin anlaşıldığı, davalı ile vekilinin beyanlarının bu yönden de ikna edici görülmediği,

dava konusu çekte ...'ın öncesinde ciranta sıfatıyla yer alan ...'ın ise savcılık da alınan ifadesinde çeki Mustafa Sacit Yapıcı'dan bir iş için aldığını, çeki mal almak için ...'na teslim ettiğini, bu kişinin ...'a vermiş olabileceğini belirttiği tüm bu beyanlar ve dosyada mevcut deliller birlikte değerlendirildiğinde davalının iyi niyetli olduğuna dair kanaat edinilmediği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiş,hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, icra takibine konu çekten dolayı borçlu bulunulmadığının tespitine ilişkindir. Dava konusu çekte davacı lehtar. davalı ise son hamil konumunda olup,dava konusu çek ciranta ...'dan ciro yoluyla davalıya geçmiştir. Lehtar davacı çeki kaybettiğini, davalı ile arasında hiçbir ticari ilişki bulunulmadığını iddia etmektedir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre; " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ... çek eline geçmiş bulunan yeni hamil, ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." Somut olayda, dava konusu çekte ciro silsilesinde herhangi bir bozukluk bulunmamaktadır. Davalı iyi niyetli 3.kişi konumundadır.

Davacı çekin kaybolduğunu , bedelsiz olduğunu iyi niyetli 3.kişi davalıya karşı ileri süremez. Mahkemenin gerekçesinde belirttiği hususlar davalının çeki iktisabında kötü niyetli olduğunun ispatına yeterli bulunmamaktadır. Mahkemece tüm bu hususlar değerlendirilmeksizin delillerin takdirinde hata edilerek yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.