Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/11261 K.2017/8109

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, dava dışı ... Yat Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti'den olan 10.800,00-TL alacağının teminatı olmak üzere bu şirket yetkilisi tarafından Garanti Bankası Tuzla Şubesinden keşide edilen 0435163 seri nolu 01.07.2008 keşide tarihi 10.800,00 TL tutarlı bir adet çek verildiğini, çek ödenmeyince arkasına kaşe basılarak yasal süresinde bankaya ibraz edilmesi aşamasında iken çek bedelinin 8.000.-TL lik kısmının ödenmesi üzerine ibrazdan vazgeçildiğini, bakiye kısmın da bir süre sonra keşideci tarafından ödenerek çekin iade edildiğini, ancak çekin iadesi sırasında çek arkasındaki cironun iptalinin unutulduğunu,

bu çekin daha sonra keşideci tarafından tahrif edilerek 10.800,-TL olan miktarın 20.800,-TL, 01.07.2008 olan keşide tarihinin 01/12/2008 tarihi şeklinde yazılarak müvekkili ile hiçbir ticari ilişkisi olmayan davalılardan ... Aliminyum Aksesuar Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti.'ne ve onun cirosu ile davalı ...'a verildiğini, çekin ... tarafından bankaya ibraz edildiğini, tahrif edilerek piyasaya sürülen bu çek nedeniyle müvekkilin hiçbir şekilde borçlu olmadığını ileri sürerek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., çekin bir alacağından dolayı ...'tan kendisine 01.12.2008 tanzim tarihli ve 20.800,-TL bedelli olarak geçtiğini, karşılığının bulunmaması nedeniyle arkasının yazdırıldığını ve takibe konulduğunu, diğer kişileri tanımadığını, keşidecinin daha önce neler yaptığını bilmesinin mümkün olmadığını ve kendisinin iyi niyetli 3. şahıs olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... Aliminyum Aksesuar San. Tic. Ltd. Şti. temsilcisi, çekin dava dışı, ... Yat Tekne İmalat Onarım San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yapılmış olan tekne alüminyum işleri nedeniyle 01/12/2008 tanzim tarihli ve 20.800-TL bedelli olarak verildiğini, çekin ön yüzünde birkaç yerde tashihatlar ve yanında paraflar bulunduğunu, çeki Kasım 2008 ayı içerisinde alındığını, bilahare ...’a Kasım 2008 ayı içerisinde ciro edilerek verildiğini, belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Davalı ..., davaya konu çekin ... Aliminyum Ltd Şti yetkilisi ... tarafından ve ondan olan alacağı nedeniyle 01.12.2008 ödeme tarihli ve 20.800,00 -TL meblağlı olarak ve ön yüzündeki rakamların tashihatlı paraflı olarak geçtiğini, ayrıca çekin kendisine geldiğinde yanında ...'dan başka kimsenin olmadığını, kötü niyetli davacının bu şekilde davranarak ödemeden kurtulmaya çalıştığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu çekin keşidecisi dava dışı ... San. ve Tic.Ltd. Şti'nin yetkilisi ...'ın ceza yargılaması sırasında, önceden ... Yat Tekne İmalat ve Onarım Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. lehine keşide ederek yetkilisi ...'ye vermiş olduğu ve ödemede bulunduğu için ...'nin kendi cirosunu iptal etmeden geri verdiği çekin üzerindeki 10.800,00 TL'yi 20.800,00 TL olarak 01/07/2008 olan keşide tarihini de 01/12/2008 tarihi olarak değiştirip parafladığını, ardından söz konusu çeki teminat olarak ...'a verdiğini beyan ettiği, çekte ...

Alüminyum Aksesuar San ve Tic Ltd Şti yetkilisi olarak imzası bulunduğu anlaşılan ...'ın soruşturma ve ceza dosyalarına benzer beyanlarda bulunduğu, ayrıca dosya içerisinde bir örneği bulunan 27/11/2008 tarihli protokol başlıklı belgenin beyanları doğrular nitelikte olduğu, davacı ile davalılar arasında hiç bir borç ilişkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, bedeli ödenen çekin arkasındaki cironun iptal edilmeden keşideciye verilmesi ve keşideci tarafından bedel ve keşide tarihinde tahrifat yapılması nedeniyle ciro silsilesinde kendisinden sonra gelen cirantalar ve hamile borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

Çek metni üzerinde yapılan incelemede, ciro zincirinde bir kopukluk bulunmadığı gibi keşide yeri ve bedel hanesinde yapılan değişikliğinde keşideci tarafından paraf edildiği ve dolayısıyla çekin şeklen kambiyo senedi vasfını yitirmediği görülmektedir.

Mahkemece dava dışı keşidecinin ceza mahkemesindeki beyanları hükme esas alınmış ise de davada taraf olmayan keşidecinin beyanının yalnızca kendi yönünden bağlayıcı olduğu, davalı cirantalar ve hamili bağlamayacağı gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.