Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/12523 K.2017/4278

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen kararın süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ile yapılan 20 yıl süreli 16.10.2002 tarihli bayilik sözleşmesinin, Rekabet Kurulu'nun dikey anlaşmalara getirdiği 5 yıllık sınır nedeniyle süresinden önce 18.09.2010 tarihinde sonlandığını, davalının bu tarihten sonra sözleşmeyi yenilemeyeceğini bildirmesi üzerine tapu üzerindeki intifa hakkının terkin edildiğini ileri sürerek, sözleşmenin 20 yıl süreceği öngörülerek yatırım desteği ve duran varlık olarak adlandırılan inşaat yatırımları nedeniyle davalıya yapılan 60.000,00.-TL ödemenin, sözleşmenin sona ereceği tarih ile fiilen sonlandığı tarih arasında güncelleştirilerek hesaplanan 96.012,69.-TL'nin, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince, ödeme tarihine kadar işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, ... Köyü, M33 pafta, 202 ada, 19- 20 parsellerde kayıtlı gayrimenkulün müvekkili şirkete ait olmayıp ... oğlu ... adına kayıtlı olduğunu, davacı firmanın lehine tesis olunan intifa hakkının tapu kayıtlarından terkin edildiğini, gayrimenkul üzerinde petrol istasyonu da dahil olmak üzere hiçbir taşınır ya da taşınmaz mal bulunmadığını, müvekkili firmanın halen ... Petrol Ürünleri Taşımacılık Sanayi ve Ticaret A....bayisi olduğunu, ancak müvekkili firmanın anılan dağıtım firmasının ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, M33 pafta, 177 ada, l parselde kayıtlı gayrimenkul üzerinde kurulu bulunan petrol istasyonunda faaliyetini sürdürdüğünü, davacı firma ile yapılan sözleşmedeki yerin bu yerden bağımsız tamamen farklı yerler olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, üzerinde intifa hakkı tesis edilen ve işletme sözleşmesi gereğince davalı tarafından petrol istasyonu olarak kullanılmakta olan gayrimenkul üzerine davacı tarafça yapıldığı belirtilen kalıcı teknik yatırımların işletme sözleşmesinin bir gereği olarak sözleşmenin süresine bakılmaksızın yapılması gereken yatırımlar olduğu, zira sözleşmenin ifa edilebilmesi için her halükarda bu kalıcı teknik yatırımların davacı tarafça yapılmasının gerektiği, davalının bayi olarak bu teknik yatırımları kullanarak davacıya hizmet verdiği,

bu teknik yatırımların işletme sözleşmesinin gereği olarak sözleşme süresine bakılmaksızın yapılması gereken doğal yatırımlar kapsamında bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, bayilik sözleşmesinin süresinden önce sona ermesi nedeniyle bayiye ödenen intifa ve yatırım bedelinin iadesini istemektedir.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, bayilik sözleşmesi süresi gözetilerek, davacı dağıtıcı şirket tarafından davalı bayiye sağlanan kalıcı yatırımlardan sözleşmenin sona ermesinden sonra da faydalanılıyor ve kazanç elde ediliyorsa, iptal edilmiş olan süre dikkate alınarak davacı yararına alacağa hükmedilmesi gerekir.

Mahkemece, mahallinde yapılacak keşif ile davacı yanca iddia edilen bina ve müştemilatı gibi sabit yatırımların yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise halen davalı tarafça ticari işlerinin devamı için kullanılıp kullanılmadığı, bir başka deyişle yatırımların taşınmaza değer katıp katmadığı üzerinde durularak, bu nitelikteki kalıcı yatırımların tespiti ve süreler dikkate alınarak bir alacağa hükmedilmesi ayrıca intifa bedeli hakkında da, intifa senedi ve terkin evrakları incelenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, inceleme yapılmadan eksik inceleme ile ret kararı verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.