Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/13688 K.2017/5611

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali - alacak davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne, karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı-birleşen dosya davalısı vekili; müvekkilinin üzüm satışından kaynaklanan alacağını tahsil için başlattığı icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen dosyada da; teslim edilen mallara ilişkin süresinde yapılan bir ayıp ihbarı olmadığını bildirerek birleşen davanın reddini istemiştir.

Davalı – birleşen dosya davacısı vekili; davacının ayıplı ve standartlara aykırı mal üretip teslim ettiğini bildirerek davanın reddini istemiş, birleşen dosyada da; müvekkilinin davalıdan alıp ...’deki alıcıya teslim ettiği malların ayıplı çıktığını, ...’deki alıcının müvekkilinden 7.231 Euro (18.093,19 TL) kesinti yaptığını belirterek bu tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, 28/06/2012 tarih, 2012/137-2012/163 Esas ve Karar sayılı ilamı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizin 25/09/2013 tarih, 2012/16922-2013/14616 Esas ve Karar sayılı bozma ilamı ile, "Asıl dava ... 7. İcra Müdürlüğü'nün 2008/13482 esas syılı dosyası ile yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İtirazın iptali davaları takipte talep edilen alacağa sıkı sıkıya bağlıdır. Anılan takip dosyasında takip dayanağı olarak 18.06.2008 tarihli, liman ülke ... yazılı, toplam 45.283,35 TL. tutarlı fatura gösterilmiştir.

Davalı ise taraflar arasında akdedilen 07.12.2007 tarihli sözleşmeye dayalı olarak malın 2 ayrı fatura ile 2 ayrı parti halinde gönderildiğini, davacının da kabulünde olan 1. parti maldaki ayıp nedeniyle 2. parti malın verildiğini, takip konusu faturanın buna ilişkin olduğunu, bu faturanın sözleşmede belirtilen fiyattan yüksek bedelle düzenlendiğini savunmuştur. Davalı yan bu savunmasını alınan bilirkişi raporlarına itirazlarında da tekrarlamıştır.

Bu durumda; mahkemece uyuşmazlığın takip konusu fatura üzerinde toplandığı gözetilerek, savunma dikkate alınmak suretiyle 2. parti malın kabul edilen ayıp nedeniyle verilip verilmediği iddiası açıklığa kavuşturulmalıdır. Şayet takip konusu 2. parti malın ayrı bir satış konusu olduğu sonucuna varılırsa, bu kez de sözleşmedeki fiyatın üzerinde fiyatla düzenlendiği savunması üzerinde durulmalıdır. Açıklanan bu yönler üzerinde durulmadan düzenlenen bilirkişi raporu ve mahkeme kabulü doğru görülmemiştir.

Birleşen davada ise, davalı-birleşen dosya davacısı 1. parti malda çıkan ayıp nedeniyle ihraç edilen malın alıcısı ... firmasının kendi alacağından mahsup ettiği miktarı talep etmiştir.

Bu iddia gözetildiğinde mahkemece, davacı-birleşen dosya davalısının kabulü gözetilerek ...'deki alıcının davalı-birleşen dosya davacısının alacağından birleşen davaya konu miktarın mahsup edildiği kabul edilmişse de, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda 2. parti malın 1. parti maldaki ayıp nedeniyle gönderildiğinin kabulü halinde bu indirimin yapılıp yapılmaması gerektiğinin karar yerinde tartışılıp gerekçeleri de gösterilmek suretiyle bir karar verilmelidir.

Açıklanan bu yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş olup bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl dava yönünden; alınan bilirkişi raporu uyarınca 2. parti malın 1. parti yerine verildiğinin anlaşıldığı ve buna göre 2. parti malın aynen 1. parti maldaki birim fiyat üzerinden yeniden hesaplanması gererktiği, buna göre yapılan hesaplamada mal bedelinin gerçek değerinin ve davacının takip sebebiyle alacaklı olduğu miktarın 33.163,33 TL olduğu gerekçesiyle asıl davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne, birleşen dava yönünden ise.

1. parti malın ayıplı olması sebebiyle 2. parti malda elleçleme denilen henüz malın ithal edilmesinden önce gümrük sahasında kontrol edilerek elden geçirme olarak adlandırılan işlemin yurtdışında bulunan ithal eden firma tarafından yapıldığı ve bu işlem için yapmış olduğu 7.231 Euro bedelindeki masrafı birleşen dava davacısından tahsil ettiği, bu bedelden 1. parti malda yaptığı ayıp sebebiyle asıl dava davacısı-birleşen dava davalısının sorumlu olduğu gerekçesiyle birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Asıl dava, satış bedelinin tahsili için başlatılan icra takibinde itirazın iptali istemine ilişkindir. Birleşen dava ise, ayıplı mal tesliminden dolayı uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir. Dosya kapsamından ve tarafların dosya içeriğinde yer alan yazışmalarından 1. parti malın ayıplı olduğu, ayıbın süresinde satıcıya ihbar edildiği anlaşılmaktadır.

İcra takibine konu olan faturada gösterilen 14.700 kg malın da 1. partide ayıplı çıkan malın yerine tazmin amacıyla verildiğinin kabulü gerekir. Bu durumda asıl dava davacısı satıcı, icra takibinde konu yaptığı mal bedelini isteyemez. Birleşen davaya gelince ise, davalı alıcı malın muayene edilmesi için yaptığı olağan harcamaları satıcıdan isteyemez. Bu nedenle birleşen davanın da reddine karar verilmesi gerekir.

Mahkemece, açıklanan hususlar gözetilerek asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.