Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/15705 K.2018/675

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalıya fatura karşılığı satılan damacana su bedeli olan toplam 11.874,00 TL borcun ödenmediğini, bu borcun tahsili için davalı aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü' nün 2014/7527 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve davalının alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, davacıdan almış olduğu su ile ilgili ödemelerde bulunduğunu, davacı şirkete 2.500 - 3.000 TL kadar borcu olabileceğini, bunun dışındaki borcu kabul etmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında mevcut olan ticari ilişki kapsamında davalı tarafından davacı şirketten damacana su satın alındığı, alınan sularla ilgili davalı adına fatura düzenlendiği, defter ve makbuzlar üzerinde yapılan incelemelere göre davalı tarafından 10.341,56 TL’lik borcun ödenmediği, davalı tarafından dosyaya sunulan ödeme makbuzlarıyla davacı şirketin bir ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın bu miktar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava su satımından kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir. Davacı tedarikçi olarak satış yapan şirket konumundadır. Davalı ise davacıdan satın aldığı malların satımını yapan işletme sahibidir. Esnaf, emeğin sermayeden daha yoğun sarf edildiği faaliyet türüdür. Oysa somut olayda davalı emeğinden çok sermayesi ile faaliyetlerini sürdürmekte olup satın aldığı ürünlere belli bir kar ekleyip ticari faaliyetlerini sürdürmektedir.

TTK 4/1 maddesi uyarınca her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili davalar ticari dava olarak düzenlenmiş; aynı yasanın 5/1 maddesinde dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın ticaret mahkemelerini görevli olacağı belirlenmiştir. Kanuni düzenlemeden de anlaşılacağı üzere taraflar arasındaki ilişki, ticari satım olup uyuşmazlığı çözmekte görevli mahkemede ticaret mahkemeleridir. Mahkemelerin görev konusu kamu düzenine ilişkin olup resen dikkate alınması gerekir. Mahkemece davada görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devam olunarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.

KARŞI OY YAZISI

TTK’nun 12. maddesinde gerçek kişi tacir, 15. maddesinde ise esnaf tanımlanmıştır. Buna göre esnaf ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedeni çalışmasına dayanan ve geliri TTK’nın 11. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişidir. 18.06.2007 tarih ve 2007/12362 sayılı kararname ile esnaf ve küçük sanatkarın belirlenmesinde kullanılacak ölçütler saptanmıştır.

Bu bağlamda anılan karar ile kabul edilen ilkelere göre esnaf ile tacir ayrımı yapılacaktır.

Gelir vergisinden muaf olanlar ile basit usulde vergilendirilenler, başka hiçbir koşul aranmadan esnaf sayılacak, işletme hesabına göre defter tutanlar yönünden ise ekonomik faaliyetin sermaye ile birlikte bedeni çalışmaya dayanıp dayanmadığı ve yürütülen faaliyetin sonuçlarının VUK’nun 177/1. maddesinin 1 ve 3 nolu bentlerindeki limitlerin yarısını ya da yerine göre ikinci bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığına bakılacaktır.

Ticari işletmede, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlanması gerekmektedir.

Somut olayda, her ne kadar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş ise de bu hususlar araştırılmak suretiyle davalının esnaf olduğundan bahisle ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce görevsizlik kararı verilmiştir. Açıklanan nedenlerle sayın çoğunluğun görev yönünden kararının bozulmasına ilişkin görüşüne muhalifim.