Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/17473 K.2017/3673

Taraflar arasındaki sözleşmenin uyarlanması davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalı vek. Av. ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalı ...'nin açtığı ihalenin 309.988,996 TL + KDV bedeli ile müvekkili şirkette kaldığını, taraflar arasında 31/12/2013 tarihinde 425 takvim günü süreli 93.400,000 litre motorin alımına ilişkin sözleşme imzalandığını,

sözleşme ile alınan malların ve yapılan işlerin bedellerinin ödenmesinde birim fiyat teklif cetvelinde yüklenicinin teklif ettiği ve sözleşme bedelinin tespitinde kullanılan birim fiyatların esas alınacağının ayrıca sözleşme müddetince ve sözleşme konusu malın tesliminin tamamlanmasına kadar davacı şirket tarafından uygulanacak fatura fiyatlarının fiyat farkı formülüne göre tespit edileceğinin kararlaştırıldığını, EPDK'nın 20/03/2014 tarihinde aldığı 4927 sayılı kararla petrol piyasasına ve akaryakıt fiyatlarına müdahale ettiğini, dağıtıcı şirket kar payı ile bayi kar payı toplamının litre başına 37 kuruş olarak sınırlandırıldığını,

böylelikle sözleşmeye konu ürünün teslimi için güncel fiyat belirlenmesinde uygulanan fiyat farkı formülüne birinci derecede etkili olan bayi satış fiyatlarının oluşumundaki dağıtıcı şirket ve bayi kar marjlarının önemli oranda dağıtıldığını, davalının sözleşme kapsamında 21/03/2014 tarihine kadar müvekkili şirketten 21.493,911 litre motorin alımı yaptığını, bakiye 71.906,089 litre motorin alımı kaldığı nazara alındığında değişen koşullar sebebiyle ortaya çıkan ve çıkacak zararın büyüklüğü gözönüne alındığında bu durumun davacı şirket açısından sürdürülebilir olmadığını,

uyarlama yapılmazsa müvekkili şirketin büyük ve katlanılmaz bir zarara uğrayacağını, şartların değişmesinde müvekkili şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığını, EPDK'nın bahse konu müdahalesinin sektörde beklenilmeyen ve öngörülmeyen bir gelişme olduğunu iddia ederek, taraflar arasındaki sözleşmenin fiyat belirleme esaslarının değişen koşullara uyarlanmasına, kurul kararının yürürlüğe girdiği 21/03/2014 tarihinden itibaren ve sözleşme sonuna kadar cari ... ...

Rafinerisi motorin fiyatına 51,00TL /m3 eklenmek suretiyle motorin bedelinin belirlenmesine ve sözleşme sonuna kadar ayrıca bir fiyat farkı uygulaması yapılmamasına, mahkemece uygun görülecek bir usulle uyarlama yapılmasına, bu mümkün olmadığı takdirde TBK'nun 138. maddesi uyarınca sözleşmenin feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, EPDK'nın taban ve tavan fiyat tespit ve gerekli tedbirleri almasının 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na dayalı olup, bu durumun basiretli bir tacir gibi davranma sorumluluğu bulunan davacı şirket açısından öngörülemeyen bir durum olmadığı, EPDK'nın daha öncede aynı nitelikte karar alarak uyguladığı, EPDK'nın kararının 22/03/2014'ten itibaren uygulanmaya başlandığı ve EPDK kararının 2 ay yani 60 gün süreyle uygulanacak olduğu dikkate alındığında bu sürenin, sözleşmenin kullanılmayan kısmına etkisinin %17,39 oranında olduğunun saptandığı,

davanın açıldığı tarih itibariyle EPDK kararının 2 aylık uygulama süresinin dolmuş olduğu, tavan fiyat uygulamasının Petrol Piyasası Kanunu'nda yer alan ve davacının da bilgisi dahilinde bulunan daha önceden de uygulaması yapılan bir durum olup, beklenilmeyen ya da öngörülemeyen hal koşulunun gerçekleştiğinin kabul edilemeyeceği kaldı ki motorin mal alım sözleşmesinin niteliği sözleşmeye konu motorinin maliyeti, satış fiyatı, müşteriye tanınan vadenin finansmanı için sağlanan fonların maloluş bedelini oluşturan idari masraflar,

kar payı ve vergilerin tamamının başlangıçta gözönünde tutulduğu anlaşılmakla davacının sözleşmenin uyarlanması isteminin haklı ve yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.