Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/17619 K.2017/3930

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin ticari ilişki nedeniyle keşide ettiği 31.07.2007 tarihli 21.551 TL bedelli çekin dava dışı ... Endüstriyel İplik ve Tekstil Ürünleri İml. ... İşlt. Tur. İnş. San. Dış Tic. Ltd. Şti.'nce çaldırılması nedeniyle ödeme yasağı kararı alıp, talebi üzerine aynı bedelli yeni bir çek verildiğini ancak davalının haciz işlemi yaptığını, müvekkilinin ödeme yapmak zorunda kaldığını, bu arada .....Ltd.

Şti.'nin davalı aleyhine açtığı dava sonucu davalının meşru hamil olmadığının kabul edilip, kararın kesinleştiğini, müvekkilinin aynı meblağdaki çeki iki kere ödeyerek mağdur olduğunu, zayi olan çekin meşru hamili olmayan davalının sebepsiz zenginleştiğini, müvekkilinin alacağını tahsil için giriştiği icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini iddia ederek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, bir yıllık yasal süre içinde davanın açılmadığını, davacının, dava dışı ...... Ltd. Şti.'nin açmış olduğu davaya dayanmasının yasal olanağı bulunmadığını, müvekkilinin itirazında haklı olduğunu savunarak, davanın reddi ile lehlerine tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davalı faktoring şirketinin dava konusu çeki ciro yolu ile devraldığı, davalı faktoring şirketinin çeki ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak elinde bulundurduğunun anlaşılması halinde yetkili hamil sayılacağı, davacının, çekin çalıntı olduğu ve bu hususunda davalı tarafından bilindiği, buna rağmen bile bile çekin devir alındığı dolayısıyla kötüniyetin bulunduğunu ispatlaması gerektiği, davalının dava konusu çeki faktoring sözleşmesine istinaden aldığı, faktoring sözleşmesine konu hizmetlerin fatura karşılığında ifa ettiği dolayısıyla kötüniyetli olduğunun kabulüne olanak bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı tarafça aleyhine girişilen icra takibi nedeniyle takibe konu çekten dolayı davalıya ödeme yapmış ancak bu davada davalının meşru hamil olmadığını iddia ederek ödediği bedelin iadesi için davalı aleyhine giriştiği ilamsız icra takibine itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamak amacıyla itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

Her ne kadar mahkemece sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine göre bir değerlendirme yapılmış ise de somut olayda İİK.'nun 72/7 maddesinde düzenlenen istirdat hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Belirtilen yasa hükmüne göre.

“Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yönünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir.” Bu hükümde sözü edilen süre hak düşürücü süre niteliğinde olduğu gibi, istirdat davasında yasada belirtildiği gibi umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurulması gerekmektedir.

Bu husus dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiğinden davanın bu gerekçelerle reddi gerekirken hukuki nitelendirmede yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.