Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/2470 K.2016/9708

.

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen davaların reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen dava davacısı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin uzun zaman davalı ... Ltd. Şti.'ne çok sayıda ayakkabı siparişi verdiğini ve ürünleri teslim aldığını, tarafların en son imzaladıkları 08/03/2013 tarihli sipariş sözleşmesi uyarınca müvekkilinin avans olarak 3 adet 20.000,00 TL bedelli çeki davalıya verdiğini, ürünlerin en geç 31/05/2013 tarihine kadar teslim edilmesi gerektiğini, ancak bugüne kadar teslim edilmediğini, davalının haksız olarak 30/10/2013 ve 30/11/2013 tarihli çekleri davalı ... şirketine ciro ettiğini, ancak bu temlikin usulüne uygun ve geçerli olmadığını ileri sürerek, müvekkilinin 30/10/2013 ve 30/11/2013 tarihli çeklerden dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı ... vekili, müvekkilinin iyiniyetli hamil olduğunu, davacının şahsi defilerini müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, ayrıca müvekkilinin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirerek dava konusu çekleri alacaklarının teminatı olarak devraldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin davalıya mal siparişi için vermiş olduğu 31/12/2013 tarihli çeke ilişkin olarak mal teslim edilmediğini, çekin bedelsiz kaldığını ileri sürerek, 31/12/2013 tarihli çek nedeniyle müvekkilinin davalı... Ltd. Şti'ne borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen davada davalı... Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre, davacı ile davalı... Ltd.

Şti. arasında akdedilen 03/07/2013 tarihli sözleşme ile, daha önce yapılan sözleşme gereğince taahhüt edilen malların teslim edilmediği ve sipariş nedeniyle verilen dava konusu çeklerin iade edilmediği kabul edilerek, çeklerin iadesinin mümkün olmaması nedeniyle davacıya 60.000,00 TL değerinde senet verilmesi hususunda yeni bir anlaşma yapılmış olduğu, bu sözleşmenin 818 sayılı BK'nun 114/2. ve 6098 sayılı TBK'nun 133. maddelerinde düzenlenen yenileme (tecdit) sözleşmesi mahiyetinde olduğu, bu sözleşme ile mevcut borç için yeni bir kambiyo taahhüdü veya alacak senedi verilmesinin söz konusu olmadığı,

teslim edilen çeklerin iade edilmeyeceğinin ve önceki sözleşme nedeniyle davalı... Ltd.

Şti.'nin edimini ifa etmesi için yeni bir taahhüt altına girmesinin kararlaştırıldığı, taraflar arasında yenileme sözleşmesi yapıldığından artık önceki sözleşmedeki edimlerin ifasının talep edilemeyeceği, dolayısıyla dava konusu çeklerin iadesi talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen dava davacısı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Asıl ve birleşen dava, avans olarak verilen çek bedellerinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacının dava dilekçesi ekinde mahkemeye sunduğu davacı ile davalı... Ltd. Şti. arasında düzenlenen 03/07/2013 tarihli sözleşmede, asıl ve birleşen davaya konu üç adet çekin karşılığında mal teslim edilmediğinin ve buna karşılık davalının 60.000,00 TL bedelli 15/08/2013 vadeli senet vereceğinin kabul edildiği görülmektedir.

Bu sözleşmeye konu senedin davacıya verildiği konusunda ispat yükü kendisinde olan davalı... Ltd. Şti. sözleşmeye karşı beyanda bulunmamıştır. Bu durumda mahkemece, davalı... Ltd.

Şti. bu sözleşmedeki imzaya itirazı olup olmadığı yönünde isticvap edilerek bu konudaki delilleri toplanıp, ayrıca bu definin asıl dava davalısı faktoring şirketine karşı ileri sürülüp sürülemeyeceği konusunda bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 03/07/2013 tarihli sözleşme yenileme sözleşmesi olarak kabul edilip yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

.