Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/2718 K.2016/13319

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl dava davacısı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... ile davalı şirket arasında akdedilen hat ve araç devir sözleşmesi ile davalı şirket adına kayıtlı bulunan ve bu isim altında ... arası yolcu taşımacılığında kullanılan aracı hattı ile müvekkili ile dava dışı ...'a devir etmeyi, müvekkilininde araç ile hattın % 40'na karşılık 24.000,00 TL ödemeyi taahhüt ettiklerini, bedelin ödendiğini, ancak davalı tarafından sözleşme şartlarına aykırı davranıldığını ileri sürerek,

aracın fiilen teslimine, 12.02.2013 tarihinden bu yana günlük kazanç hissesinin ticari faizi ile tahsiline, aracın rehinsiz ve hacizsiz olarak % 40 hissesinin müvekkili adına tesciline, aksi halde sözleşmenin feshi, ödenen 24.000,00 TL'nin ticari faizi ile iadesi ile 12.02.2013 tarihinden bu yana günlük kazanç hissesinin ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya dayanak yapılan sözleşmeyi kabul etmediklerini, noter haricinde yapılan araç satışlarının geçersiz olduğunu, davacının müvekkiline ait aracı işletmesi ve kullanması nedeniyle kulanım bedeli bulunduğundan takas talepleri bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin aracını davalıya kiraladığını, davalının aracı beş yıla yakın süredir kullanmasına rağmen kullanım bedeli ödemediğini, ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalak kaydıyla 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin hat ve araç devir sözleşmesi olup, kira sözleşmesi olmadığını, kulanım bedeli istenmesinin kötüniyetli ve hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre, taraflar arasında kanuni şekil şartına uygun yapılmayan araç devrine ilişkin sözleşmenin geçersiz olduğu, bu nedenle tarafları yönünden herhangi bir hak ve borç doğurmayacağı, tarafların sadece aldıklarını karşı tarafa geri vermek yükümlülüğünde olduğu, davacının hattan ve araçtan beş yıl boyunca elde ettiği gelirin denkleştirici adalet ilkesi gereğince ödediği bedelden düşülmesi gerektiği, birleşen davacı yönünden ise, davacı şirketin sözleşme gereği aracı davalıya teslim ettiği, karşılığında aldığı 24.00,00 TL'yi beş yıl boyunca kullandığı,

ecrimisil talep edemeyeceği, taraflar arasındaki sözleşme şekil eksikliği nedeniyle geçersiz olduğundan tarafların sadece aldıklarını iade ile yükümlü olduğu, dava konusu aracın davadan önce davacı şirkete teslim edildiği, davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabul kısmen reddine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm asıl dava davacısı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, taraflar arasında düzenlenen tarihsiz Hat ve Araç Devir Sözleşmesi uyarınca davalının edimini yerine getirmediğini aracın devrini vermediğini belirterek alacak isteminde bulunmuştur. Tarafların ve mahkemenin kabulünde olan hat ve araç devir sözleşmesi trafiğe tescilli aracın devrini taahhüt eden bir sözleşmedir. 2918 sayılı KTK'u 20/d. maddesi uyarınca trafiğe tescilli araçların satışını öngören sözleşmelerin noterde düzenlenmiş olması gerekir.

Yanlar arasında adi şekilde düzenlenen sözleşme yasal olarak araç devrini talep hakkını sağlayan geçerli bir sözleşme olarak kabul edilemez. Geçersiz sözleşme uyarınca taraflar verdiklerinin iadesini isteyebilirler. Somut olayda davacının 24.000 TL ödeme yaptığı, bunun karşılığında da aracı fiilen kullandığı mahkemenin ve tarafların kabulündedir.

Mahkemece tarafların verdiklerinin iadesini isteyebilecekleri kabul edilerek bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılıp ayrıca aracı kullandığı süre içinde faiz talebinin yerinde olmadığı da değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.