Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/4145 K.2016/13309

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalılardan ... yönünden reddine diğer davalı şirket yönünden kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalılar vek. Av. ...'nın gelmiş olmalarıyla, duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı şirketlerin yetkilisi ... ile ...

Sahilinde ticaret yapan müvekkiline mal göndermek için anlaştıklarını bu maksatla kendilerine 750.000 USD nakdi teminat verilmesinin istendiğini, bunun üzerine ...'nın bildirdiği banka hesabına davacının toplam 750.000 USD' yi gönderdiğini, grup şirketlerin söz konusu anlaşmadan sonra davacıya 87.000 EURO değerinde mal gönderdiğini, ayrıca 97.950 USD. ödenerek toplama makinası sipariş edildiğini, makinenin teslim olunmadığını, davalıların taahhütlerini yerine getirmemeleri,

görüşmelerden kaçınmaları üzerine davacının teminatta tutulan 750.000 USD.'nin iadesini istediğini ancak davalının 142.000 USD.'yi ödeyip kalan 608.000 USD 'yi ödemediğini iddia ederek 608.000 USD teminat alacakları ile teslim edilmeyen grank mili taşlama makinası için ödenen 97.950 USD alacağın 04.06.2003 tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevabında davacının ... firma sahibi olup, ticaretini hem kendi üzerinden hemde şirketi üzerinden gerçekleştirdiğini, davacının davalılardan ... ve Makine San. Tic. Ltd. Şti.'ne bir kısım garanti teminatı olarak para gönderdiğini daha sonra davacı tarafından siparişler verildiğini, ancak ...

Sahilinde iç savaşın bulunması nedeniyle Türkiye'de hazır edilen malların sevk tarihinin bildirilmemesi nedeniyle tüm malların davalı şirket tarafından hazır edilip, bekletildiğini, davacının Matchi firması yetkilisi olarak davalılardan ...'ne 97.913,50 USD para gönderdiğini, davacının kendi ülkesinde iç savaş olduğunu söyleyerek sevk tarihini bildirmediğini, en son davacının sahibi bulunduğu firmaya 08.05.2008 tarihinde 87.211,05 Euroluk mal ihracatının davalı .... tarafından gerçekleştirildiğini, malın gönderim tarihi baz alındığında 87.211 EURO' nun 134.802 USD karşılığı olup, davacının davalı ... ve Ticaret A.Ş.

36.889 USD borcu bulunduğunu,

davacının davalılardan ... ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. hesabına garanti bedeli olarak gönderdiği toplam 749,963 USD 'nin 201.449 USD' sinin iade edildiğini bununla birlikte davacı yanın isteği üzerine 197.652 TL ve 132.648 EURO'luk mal tedarik edildiğini, bu malların davalı şirket bünyesinde bekletildiğini, garanti maksadıyla gönderilen bedelin bakiyesinin iade koşullarının oluşmadığını davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle davacının faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere, asıl ve ek bilirkişi raporlarına göre, davacının, davalı...ve Ticaret A.Ş. 'ye 08.03.2008 tarihinde 134.837 USD mal ihraç bedelinden 97.913,50 USD'yi gönderdiği bakiye miktar yönünden adı geçen davalının davacıdan alacaklı olduğu, davacı tarafça davalı ....'ne sipariş edilen mallar karşılığı 548.519 USD ve 74.940 EURO gönderildiği sipariş konusu malların davacı tarafa teslim edilmediği, davacının bilirkişilerin raporlarında belirttikleri 74.940 EURO alacağı dava konusu yapmadığı bu durumda davalı ...ve Makine San.

Tic. Ltd. Şti.'ne gönderilen 749.963 USD'den davalı tarafça siparişi karşılanan mal bedeli 201.449 USD.'nin mahsubu ile bakiye 548.514 USD'den davalı ....'nin sorumlu olduğu davalı ... Makine Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den davacı alacağı bulunmadığı gerekçesiyle davanın davalı ...ve Ticaret A.Ş. yönünden reddine, diğer davalı ...ve Makine San. Tic. Ltd. Şti. yönünden ise kısmen kabulüne karara verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı ile davalılar arasında sipariş üzerine üretilen malın teslim olunması şeklinde akdi ilişki bulunduğu buna göre davacının ödemelerini davalılara yaptığı, mal tesliminin de akdi ilişkinin satıcısı konumunda olan davalı ... ve Ticaret A.Ş. tarafından yapıldığı çekişmesizdir. Bu durumda davacının yaptığı ödeme karşılığında davalıların birlikte teslim ettikleri mal tutarı hesaplanarak davalının edimlerini yerine getirip getirmediklerinin incelenmesi gerekirken akdi ilişkinin yorumunda hataya düşülerek davalıların birlikte sorumluluğu yerine ayrı ayrı sorumlu oldukları kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.