Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/5003 K.2016/15759

Taraflar arasındaki menfi tespit, istirdat ve alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı ... Organizasyon Matbaacılık Gıda Temizlik Tekstil Oto Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine, diğer davalılar ... Hırdavat Boya İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... yönünden kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı ... Hırdavat Boya İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalılardan ... Hırdavat Boya İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Av....'in geldiği, karşı taraftan kimsenin gelmediği görülmüş olmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ... Organizasyon Matbaacılık Gıda Temizlik Tekstil Oto Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.'den ticari iş karşılığı aldığı ve lehtarı olduğu her biri 10.000,00 TL bedelli 4 adet çekin müvekkili elinde iken kaybolması üzerine çek iptal davası açtıklarını, bu dava yürümekte iken çeklerden bir tanesinin ortaya çıktığını ve davalı ... Hırdavat Ltd.

Şti. tarafından bankaya ibraz edilerek bedelinin tahsil edildiğini, bu çekin arkasındaki ciro kaşe ve imzasının müvekkili şirkete ait olmaması nedeniyle suç duyurusunda bulunduğunu, geri kalan üç adet çekin ödemeye ibraz edilmediğini ileri sürerek müvekkilinin 3 adet çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili alacağını alamadığı için 40.000,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ..., kendisinin madde bağımlısı olduğunu, davaya konu çeklerle kendisinin bir ilgisinin bulunmadığını, yazı ve imzaların Murat Akay adlı kişiye ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Organizasyon Matbaacılık Gıda Temizlik Tekstil Oto Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkili tarafından dava konusu çeklerin bedellerinin masrafları ile birlikte ödendiğini ve çek asıllarının bankaya verildiğini, davacının çekleri kaybetmesine rağmen gerekli yasal yollara başvurarak tedbirleri almaması nedeniyle müvekkilinin çek bedellerinin yanı sıra bir takım masrafları da ödemek zorunda kaldığını belirterek müvekkili yönünden davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Hırdavat Boya İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin iyiniyetli 3. Kişi yetkili hamil olduğunu, davacının çekleri kaybettiğine dair iddiasını müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, müvekkilinin bu çekleri davacının çek iptal davası açmasından 35 gün önce bankaya teslim ettiğini, yani davacının çekleri kaybettiğine dair iddiasının gerçek olmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını kendi hatasının sorumluluğunu müvekkiline yükleyemeyeceğini, davacının çeklerin arkasındaki kaşe ve imzaların sahte olduğuna yönelik iddialarını kabul etmediklerini, davacının dava konusu çekler üzerinde bulunan kaşe ve imzaları önceden kullanıp kullanmadığının araştırılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı ... Organizasyon Ltd. Şti'nin çekte keşideci konumunda olup menfi tespit yönünden davada kendisine husumet yöneltilmeyeceğinden bu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekiği gerekçisiyle davalı ... Organizasyon Ltd. Şti.

Yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, sahtelik iddiası herkese karşı ileri sürülebilecek mutlak defilerden olup, davacı şirkete atfen atılan ciranta imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı anlaşıldığından menfi tespit davasının kabulüne, davacı tarafça ödenen çek bedelleri toplamı 40.000,00 TL'nin davalılar ..., ... ve ... Hırdavat san. Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı ... Hırdavat San. Tic. Ltd.

Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, dava konusu çeklerde lehtar ve 1. ciranta olarak görünmekteyse de ciro imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığı saptanmıştır. Sahtecilik mutlak def'ilerden olup herkese karşı ileri sürülebileceğinden mahkemece dava konusu çekler yönünden keşideci dışındaki diğer davalılara borçlu bulunulmadığının tespitine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoksa da çek bedellerinin lehtar tarafından değil keşideci tarafından ödenmiş olduğu belirtilmektedir. Lehtar tarafından yapılmış bir ödeme olmadıkça davacı lehtarın istirdat talebine hakkı yoktur. Başka bir anlatımla istirdat ancak ödeme yapan tarafça istenebilir. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin davacının yapmadığı ödemeler yönünden istirdat hükmü kurulmasında isabet görülmemiştir.