Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/5577 K.2018/886

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen davalardaki menfi tespit davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davaların kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde birleşen davada davalı ...... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili asıl ve birleşen davalarda, davacı davaya konu çeklerin davalılardan Turko Konserve Gıda... Ltd. Şti’ ne keşide ederek verdiğini, daha sonra çeklerin diğer davalılara temlik yoluyla ciro edildiğini, davalılardan ... Konserve Gıda... Ltd. Şti’ nin sözleşmede belirlenen sürede malları teslim etmediği, bu çeklerin de şirkete ön ödeme yapıldığı sırada verildiği, ... Konserve Gıda... Ltd. Şti’ nin alacak hakkı olmadığından çekler üzerinde tasarruf hakkı da bulunmadığı alacağı temlik edene karşı ileri sürdükleri tüm def’ ileri temlik alanlara karşı da ileri sürebileceklerini, bir mal veya hizmet karşılığı verilemeyen çekler nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl dava davalısı .. Konserve Gıda... Ltd. Şti davaya cevap vermemiştir.

Birleşen ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/599 E. sayılı dosyası davalısı ... kendisine verilen çeki davalı ... Konserve Gıda... Ltd. Şti’ ne iade ettiğini, çek nedeniyle keşideciden herhangi bir alacağının olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/855 E sayılı dosyası davalısı ... Factoring ..A.Ş. vekili, davalı şirketin factoring sözleşmesinin gerektirdiği tüm araştırmayı yapıp davaya konu factoring işlemini yaptığını, faturalar ve satışa ilişkin belgelerin incelenerek işlemin yapıldığını, çek ciro edilmiş ise keşideci lehdar ile kendi arasında doğrudan doğruya mevcut olan münasebetlere dayanan def’ ileri hamile karşı ileri süremeyeceğini, davalının iyi niyetli hamil olduğunu, fatura konusu malların teslim alınmadığı hususunun bu davanın konusu olmadığını ve çekin ödeme aracı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/557 E sayılı dosya davalısı ... vekili, davanın reddini istemiş, bu davalıya ilişkin olarak davacı vekili davalının icra takibinden feragat edip çekleri iade ettiğini davanın konusu kalmadığını beyan etmişlerdir.

Birleşen ... 5 Asliye Ticaret Mahkemesi 2011/597 E. dosyasın davalısı ... vekili, iyi niyetli hamil olduklarını, borcun doğuş sebebinin kendilerine karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak, davanın esastan ve yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesini talep etmiş, 01.11.2012 tarihli duruşmada davadan feragat ettiklerini bildirmiştir.

Mahkemece, asıl davada davalı ... Konserve Gıda... Ltd.

Şti’ nin sözleşme ile teslim etmeyi vaadettiği malların tamamını teslim etmediği, vadeli olarak düzenlenen çekler nedeniyle davacının talep konusu kadar davalıya borçlu olmadığının tespitine; birleşen dosya davalısı Serdar Bademci’ nin davaya konu çek nedeniyle davacıdan alacaklı olmadığına dair beyanı nedeniyle konusu kalmayan bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; birleşen dosya davalısı ...’ ın dava konusu iki adet çeki davacı tarafa iade ettiği ve bu nedenle davanın konusu kalmadığından bu dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına; birleşen dosya davalısı .... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine;

birleşen dosya davalısı ... Faktoring.. aleyhine açılan davada, davanın sözleşme gereğince malların tamamının teslim edilmemesi nedeniyle verilen çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, ... Konserve Gıda... Ltd.

Şti’ nin 27/07/2011 tarihli sözleşme ile teslim etmeyi vaadettiği malların tamamını teslim etmediği, BK 167 maddesi gereğince davacının alacaklıya karşı ileri sürebileceği şahsi def’ilerin alacağı temlik alan factoring şirketine karşıda ileri sürülebileceğinden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş hüküm birleşen davada davalı ... ... A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.