Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/7117 K.2017/5202

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalılardan asil ... ve vek. Av. ... gelmiş, başka gelen olmadığından onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan davalı asil ... ve avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ...'in serbest avukat olduğunu, davacının babasından kalan yazıhanenin ödenmeyen kira alacağına karşılık verilen lehtarı müvekkili olan 49.410,00 TL'lik senedi icra kanalıyla tahsil etmesi için avukatı davalı ...'e teslim ettiğini, davalının senedi icraya koyabilmesi için davacının arkasını imzalaması gerektiğini beyan etmesi üzerine müvekkilinin senedin arkasını imzaladığını, davalının bu senedi kendisini alacaklı olarak göstererek müvekkili ile senet keşidecileri hakkında icra takibine konu ettiğini, davacı ile davalı arasında 49.410,00 TL'lik borca esas olacak bir hukuki ilişki bulunmadığını,

müvekkilinin kronik şizofren olduğunu, senet tarihinde müvekkilinin fiil ehliyetine haiz olmadığını, davalının müvekkilinin avukatı olması nedeniyle duyduğu güven duygusu ile senedi verdiğini, davalının avukatlık vekalet sözleşmesi yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, kanuni süre içerisinde ödememe protestosu çekilmediği için davalının lehtar ciranta olan müvekkiline müracaat hakkını yitirdiğini, bu sürenin hak düşürücü süre olması nedeniyle resen gözetilmesi gerektiğini, davalının müvekkilinin hastalığı nedeniyle müzayaka halinden yararlanarak senedi imzalattığını ileri sürerek,

müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde, davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, davacının aldığı borç paralar karşılığı verdiği başkaca senetlerin de bulunduğunu, davacının borçlarını ödememek için kötü niyetli davrandığını, davacının fiil ehliyetinin tam olduğunu, ailenin tüm ticari faaliyetlerinin davacıya emanet edilmiş olduğunu, davacının bilanço usulüne göre defter tutması gereken bir tacir olduğunu, davacı ile aralarında sadece avukat müvekkil ilişkisi değil aynı zamanda ticari ilişkinin de bulunduğunu, davacının kendi el yazısı ile verdiği Beyan ve Taahhütname başlıklı belgeler ile yükümlülüklerini açıkça ikrar ettiğini savunarak, davanın reddi ile %40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı tarafça sunulan cep telefonu ile çekilen görüntü kayıtlarının çözümlenmesi talep edilmişse de HMK'nun 189/2 maddesi gereğince hukuka aykırı yolla elde edilen CD görüntülerinin çözümlenmesi talebinin reddedildiği, davanın davacının fiil ehliyeti bulunmadığı iddiasına, senedin hile ile ciro ettirildiği iddiasına dayalı menfi tespit istemine dayalı olduğu,

dava açıldıktan sonra davalı asilin vefat ettiği, davalı asilin ... dışındaki mirasçılarının mirası reddettiği, mirası reddeden mirasçılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, alınan adli tıp raporuna göre davacının senet tanzim tarihinde, ciro tarihinde ve hali hazır durumuna göre fiil ehliyetine haiz olduğunun anlaşıldığı,

dinlenilen tanık beyanları, davacının uzun süredir minibüs işletmeciliği yapan tacir olması nedeniyle senedin tahsili için ciro edilmesi gerekmediğini bilebilecek durumda olduğu hususları gözönüne alındığında davacının hile iddiasını da ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine, davalı ... lehine %40 tazminata karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu bonoda davacı lehtar ciranta, davalının i ... ise ciro yoluyla hamil durumunda olup, ... tarafından bu bonoya dayalı olarak davacı aleyhine icra takibine girişilmiştir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nun 690. maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanması gereken aynı Yasanın 642. maddesi uyarınca protesto çekilmeden cirantaya başvurulamayacağı gözetilmeden ve bu husus üzerinde durulup tartışılmadan eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.