Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/8593 K.2017/5592

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davaları,birleşen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl ve birleşen menfi tespit davalarının kabulüne, birleşen alacak davasının reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü

Asıl ve birleşen menfi tespit davalarında davacı vekili,müvekkili şirketin davalı ....’nden muhtelif su ürünleri sipariş ettiğini, buna ilişkin olarak 5 adet çek tanzim ederek verdiğini, ancak sipariş edilen ürünlerin gecikmeli ve eksik teslim edilmesi nedeniyle iade faurası düzenlenerek davalı şirkete iade edildiğini, alışveriş için peşin verilen çeklerin iade edileceğine dair davalı şirket ile 02.09.2009 tarihli yazışma yapıldığını, ancak çeklerin davalı bankaların eline geçtiğini, çeklerin kambiyo vasfı taşımadığını, keşide yerinin “...olarak yazıldığını,

davalı bankalar ile ticari ilişkilerininde olmadığını belirterek bu 5 adet çeklerden dolayı davalı şirkete ve davalı bankalara borçlu olmadıklarının tespitini, %40'dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatının müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... 3.ATM.’nin 2011/726 sayılı dosyasında davacı ... vekili, davalı ...tarafından diğer davalı ...Ltd.Şti adına keşide edilen çekin müvekkili bankaya temlik cirosu ile verildiğini, çekin karşılıksız çıkması üzerine icra takibine geçildiğini, davalı ...Ltd.Şti tarafından çekteki keşide yerinin belli olmadığı gerekçesiyle takibin iptaline yönelik icra hukuk mahkemesinde dava açıldığını, mahkemece takibin iptali yönünde karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, herkesin haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorunda olduğunu, davalı şirketin menfi tespit davası açtığını belirterek davaya konu çek tutarı olan 22.500,00 TL.nin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı ... vekili,müvekkil bankanın Kemeraltı Şubesinden kredi kullanan davalı ... .. Ltd Şti tarafından temlik cirosu ile çekin ciro edilerek temlik ile müvekkili bankaya teslim edildiğini , davaya konu çekin kayıtsız şartsız borç ikrarına havi resmi belge niteliğinde bulunduğunu, davacı...Ltd Şti’nin iş bu çeki bizzat düzenleyip ciro ve imza ettiğini, davacının kendi düzenlediği çekin keşide yerinin açıkça anlaşılamadığı gerekçesi ile çekin geçersizliğini iddia etmesinin M.K'nun madde 2. maddesi anlamında korunamayacağını, ciranta ... Ltd. Şti.ne ileri sürebileceği şahsi defileri müvekkile karşı ileri süremeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ... 1. ATM nin 2009/628 sayılı dosyasında davalı ... vekili, çekin keşide yerinin usule uygun olarak tanzim edilip edilmediğinin tespitinde Medeni Kanunun 2.maddesinde düzenlenen iyi niyet kurallarının dikkate alınması gerektiğini, , ...’de ticari faaliyette bulunan ve muhattap bankanın ... Şubesinden çek keşide eden davacının " ... " ibaresinin net bir şekilde keşide yerini ifade etmediğini belirterek çeklerin bedelini ödemeyerek iş bu davayı açmasının alacaklıları zarar uğratmak kastını açıkça ortaya koyduğunu,müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi durumunda bulunduğundan şahsi defilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Birleşen ... 1. ATM nin 2009/629 sayılı dosyasında davalı...A.Ş.davaya cevap vermemiştir.

Birleşen ... 1. ATM nin 2009/630 sayılı dosyasında davalı ... vekili, müvekkili banka tarafından diğer davalı ... Ltd Şti’ne kredi kullandırıldığını, kredinin geri ödenmesi amacı ile takip konusu çekin ciro edilerek müvekkili bankaya teslim edildiğini, çekte keşide yerinin ..., olduğunun açıkca anlaşıldığını, müvekkilinin iyi niyetli hamil konumunda bulunduğundan şahsi defilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Asıl ve birleşen menfi tespit davalarında davalı ......Ltd. Şti., davalara cevap vermemiş, birleştirilen alacak davasında verdiği cevap dilekçesi ile müvekkilden alacağı bulunduğunu iddia eden davacı ...’nın ... 644 maddesinin açık hükmü karşısında müvekkiline karşı dava açamayacağını, müvekkili hakkında itiraz edilmeden kesinleşmiş icra takip dosyası bulunduğu halde davanın açıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davaya konu bir kısım çekler hakkında kesinleşmiş mahkeme ilamlarında keşide yerinin “...” olarak yazıldığı, bu ibarenin açıkca ... İli, semtine ait olduğunun anlaşılamadığı,çeklerin kambiyo senedi vasfında bulunmadığı, davaya konu tüm çeklerin aynı şekilde keşide yerinin yazılmış olması nedeni ile kambiyo vasfında bulunmadıkları, kambiyo senedi vasfına haiz olmayan çeklerin ciro yolu ile el değiştirilmesi ve senetteki hakların da devredilmesinin mümkün olmadığı,

davalı bankaların davacı gibi basiretli bir tacir olup çeklerde keşide yerinin kısaltılarak ve idari birim olarak belirtilemeyeceğini ve kambiyo vasfını taşımayan davaya konu çeklerde yapılan cironun da geçersiz olduğunu bilebilecek konumda olduğu,bu nedenle davalı bankaların ... hükümlerine göre çeklerde keşideci konumunda olan davacıya karşı çeke dayalı talepte bulunamayacakları, çeklerin davacı ile müflis davalı ...

Ltd Şti arasındaki ticari mal alışverişine ilişkin mal teslimi karşılığında avans olarak verildiği ve karşılığında malların teslim edilmediği gerekçeleriyle asıl ve birleşen menfi tespit davalarının kabulüne, birleşen alacak davasının reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.