Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/8601 K.2016/15533

Taraflar arasındaki asıl ve karşı alacak davalarının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava ve karşı dava yönünden mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-karşı davacı vekilince duruşmalı, davacılar-karşı davalılar vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacılar-karşı davalılar vekili Av. ... ile davalı-karşı davacı vekili Av. ... gelmiş olduğundan duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili asıl davada, müvekkilinin gıda sektöründe faaliyet gösterdiğini, fabrika arayışı içine girdiğini, ... ... ilçesinde fabrika binası bulduğunu, tadilat yapılarak faaliyete geçirilmesi için finans kaynağı aradığını, amacının ticari kredi bulmak olmasına rağmen davalının fabrika binasını elinde tutmak için sözleşmeyi finansal kiralama sözleşmesi şeklinde yapmak istediğini, bu şekilde sözleşmenin yapıldığını, fabrikanın bedelinin %40'nın müvekkili tarafından peşin olarak ödendiğini, ancak davalının bu ödeme yapılmamış gibi hesaplama yaptığını, daha sonra müvekkilinin ödemelerde temerrüde düştüğünü,

taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin muvazaalı bir sözleşme olduğunu, asıl olanın ticari kredilendirme sözleşmesi olduğunu, bu sebeple fabrikanın satılarak paraya çevrilmesi, elde edilen değerle müvekkili ödemelerinin toplanarak,

davalı şirketin verdiği kredi miktarı düşülerek bakiyenin müvekkiline verilmesi gerektiğini, aradaki sözleşme finansal kiralama sözleşmesi olarak kabul edilse dahi fabrikanın zilyetliğinin müvekkili şirkete devredilmediğini, müvekkilinin bu sözleşme uyarınca ödediği 844.769, 20 USD’nin ödeme tarihlerine göre işleyecek ticari faizi ile müvekkiline iadesi gerektiğini, fabrika binasının yarıya yakın bedelinin müvekkili şirketçe ödendiğini, bu şekilde bir finansal kiralama sözleşmesi yapılamayacağını, bunun emredici hükümlere aykırı olduğunu iddia ederek,

muvazaalı olarak yapılan finansal kiralama sözleşmesinin iptaline, ticari kredi sözleşmesi hükümlerine göre müvekkilinin zararının tespitine, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 900.000,00 USD’nin davalıdan ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, asıl davanın öncelikle zamanaşımı nedeniyle reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine karar verilmesini istemiş, karşı davasında ise, finansal kiralama sözleşmesine konu ... ilçesindeki üzerinde fabrika binası bulunan gayrimenkulün aynen teslimine, sözleşme konusu gayrimenkulün beyanlar hanesine düşülen sözleşme şerhinin terkinine, aynen teslimde fiili imkânsızlık olması halinde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ekipmanlarının değerinin davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, HMK’nın 12. maddesinde taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoymaya ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğunun belirtildiği, davalı-karşı davacının karşı davada ileri sürdüğü gayrimenkulün tamamının aynen teslimine ve gayrimenkulün beyanlar hanesine düşülen sözleşme şerhinin tapudan terkinine ilişkin talebinin ayni hakkın kullanılması niteliğinde olduğu,

bununla ilgili taleplerin gayrimenkulün bulunduğu yer mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın Nöbetçi ... Asliye Hukuk Mahkemesi’ne (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.