Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/8676 K.2017/4418

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av.... gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan, onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili,müvekkili şirketin açmış olduğu 36 adet at temini ihalesinin davalıya verildiğini, teslim edilen atlardan 22 tanesinin teknik şartname hükümlerine uygun olmadığının tespit edildiğini, bu atların değiştirilmesinin istenildiği,

davalının çekilen ihtara rağmen yükümlülüğünü yerine getirmeyince sözleşmenin feshedildiğini,01.12.2011 tarihli noter ihtarnamesi ile davalıdan talep edilmiş olan gecikme cezası ve atların bakım giderlerinin ödenmediğini, davalı kendi temerrüdünden kaynaklanan ihtarnamelere konu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ihale konusu canlı hayvanların kesin kabulleri henüz yapılmadığı için mülkiyetlerinin müvekkili şirkete intikal etmediğini,

bu canlı hayvanlar TMK m. 950 uyarınca hapis hakkının konusunu oluşturduğundan müvekkili şirketin TMK m. 950 uyarınca hapis hakkını kullanarak TMK m. 953 uyarınca davalı hakkında menkul rehninin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattığını, davalının 09.01.2012 tarihinde müvekkiline karşı açtığı ve halen devam etmekte olan menfi tespit davasında,

ihalenin feshine davalının sebebiyet verdiğini açıkça gösteren bilirkişi raporunun da davalının haksızlığına ilişkin görüşlerini desteklediğini belirterek,davalının icra takibine yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile alacağın % 40'ından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını,sözleşmenin davacı tarafından haksız olarak süresinden önce feshedildiğini,davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, şartnameye uygun olmadığı iddia edilen atların sözleşmenin 30.maddesine göre iade alınarak yenileriyle değiştirilmek istendiğinde ise bu atların müvekkiline iade edilmediğini, kabul edilmeyen atlar iade edilmediği için davalının bunların yerine yeni at ikame edemediğini,atların bakım masraflarının ve yemlerinin müvekkili tarafından alındığını, davacı atları keyfi olarak uhdesinde tutmuş olduğundan bakım masraflarını istemesinin de mümkün olmadığını,

davacının sözleşmeyi feshettiğini beyan etmesinden sonra atların müvekkiline ait olduğunu kabul ettiği halde hiçbir ayni hakka dayanmadan iade etmeyerek masraflarını ve sair taleplerine havi icra takibi ile davalıdan talepte bulunmasının hukuka aykırı olduğu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının takip konusu tutarlar nedeniyle davalıdan alacaklı olup olmadığının belirlenmesi bakımından, halen ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/44 E. sayılı menfi tespit dosyasıyla derdest olan davanın bekletici sorun yapılmasının uygun olacağı anlaşılmış ise de; davaya konu 22 adet atın zilyetliğinin davacıya devredilmiş olduğu ve halen davacının zilyetliğinde bulunduğu, zilyetliği devredilen atlar üzerinde davalının mülkiyet hakkının saklı tutulması konusunda

TMK m. 764 hükmüne uygun bir mülkiyeti saklı tutma sözleşmesinin yapılmadığı, böylelikle TMK m. 763 hükmüne göre zilyetliği devredilen atların mülkiyetinin davacıya geçtiği, sözleşmeye esas teknik şartnameye göre davacı tarafından atların kesin kabulünün henüz yapılmamış olmasının zilyetliği devredilen atlar üzerindeki mülkiyetin davacıya intikaline engel olmayıp davacıya ayıplı mal tesliminden doğan haklarını kullanma imkanını veren bir durum olduğu,

dolayısıyla takip tarihi itibariyle mülkiyeti davacıya intikal etmiş olan yani artık davalı-borçlunun mülkiyetinde bulunmayan atlar üzerinde davacının TMK m. 950 uyarınca hapis hakkı kullanmasının ve davalıdan olan alacağı için bu atları paraya çevirmesinin mümkün olmadığı, davacının icra memurunun işlemine yaptığı şikayet üzerine ...

5.İcra Hukuk Mahkemesi'nin verdiği 2012/271 E. - 2012/343 K. sayılı ve 18.05.2012 tarihli kararda davacının hapis hakkının olduğu sonucuna varılmış ise de bahsi geçen İcra Hukuk Mahkemesi kararının maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmemesi nedeniyle işbu davada hapis hakkı konusunda yapılacak değerlendirme üzerinde etkili olmadığı, davacının davaya konu atlar üzerinde mülkiyet hakkını iktisap etmiş olması nedeniyle TMK m. 950 uyarınca atlar üzerinde hapis hakkına sahip olamayacağı,davacının davalıdan olan alacağı için rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmasının da mümkün olmadığı,

bu sebeple davaya konu takibin iptalinin gerektiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 36 adet atın ihale ile alımı konusunda 18.05.2011 tarihli sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmeye bağlı teknik şartname hükümlerine göre mülkiyetin alıcıya geçmesi için kesin kabulün yapılması gerektiğinden ve kesin kabul yapılmamış olduğundan mülkiyetin alıcıya geçtiğinden söz edilemez.

Diğer yandan TMK.’nun 950/1. maddesi ; "Alacaklı borçluya ait olup onun rızasıyla zilyedi bulunduğu taşınırı ve kıymetli evrakı,borcun muaccel olması ve niteliği itibariyle bu eşyanın alacak ile bağlantılı bulunması halinde borç ödeninceye kadar hapseder."

TMK.953/1. maddesi ise “Borç yerine getirilmez ve yeterli güvence de gösterilmezse alacaklı,borçluya daha önce bildirimde bulunarak,hapsettiği şeyleri teslime bağlı rehin hükümleri uyarınca paraya çevrilmesini isteyebilir” hükümlerini içermektedir.

Ayrıca taraflar arasında görülen ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/440 E.-2013/227 K. sayılı davada uyuşmazlık konusu ihale sözleşmesinin İzulaş A.Ş. tarafından haklı nedenle fesih edildiği karara bağlanmış ve karar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.

Bu durumda mahkemece açıklanan yasa hükümleri ve belirtilen dava dosyası dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.