Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/9345 K.2016/15529

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmiştir. Belli günde davacı vek. Av. .... ile davalı asil ... ve vek. Av. ... ...ı'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan davalı asil ve taraf avukatlarının sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 13.10.2010 tarihli bayilik sözleşmesi ve 08.12.2010 tarihli protokol imzalandığını, sözkonusu sözleşmeler gereği müvekkilinin ödemeyi üstlendiği 408.893,60 TL peşin satış destek primini davalının o tarihte Petrol Ofisine olan borçlarına mahsup edilmek suretiyle ödendiğini, keza müvekkilinin protokolün 4. maddesi gereği sabit yatırımları gerçekleştirdiğini, buna ilişkin davalının toplam 109.952,51 TL tutarında inkişaf/yatırım bedeli faturaları düzenlediğini, davalının aykırı tutum ve davranışlara başladığını, müvekkili dışında kaynaktan yakıt temin ettiği ve sair usulsüzlükler yaptığının belirlendiğini,

ayrıca davalının protokolün 3. maddesine uygun şekilde intifa tesisini de gerçekleştirmediğini, bayilik sözleşmesinin 31. maddesi uyarınca davalının sözleşme konusu yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkili tarafından keşide edilen 25.05.2012 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesinin feshedildiğini,

davacı ... tarafından davalıya sözleşmenin 13.12.2015 tarihine kadar devam edeceği inancıyla ödemiş bulunan peşin satış destek primi bedeli ile sözleşme konusu tesise yapılan yatırımların sözleşmenin feshi nedeniyle artık gerçekleşmeyecek süresine karşılık gelen tutarı kıstalyevm usulüne göre ve amortismanlarda hesap edilerek neticeten 410.138,97 TL üzerinden 27.09.2012 tarihli faturaya bağlandığını, müvekkili şirketin davalıdan ayrıca 08.12.2010 tarihli "...

Otomasyon Sistem Servis, Bakım, Automatic ve Lojistik Kart Satış Sözleşmesi" kapsamında otomasyon bakım ve hizmet bedeli olarak beş adet faturaya istinaden toplam 2.550,40 TL alacağı bulunduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirketin altı adet fatura mukabili toplam 412.689,37 TL alacağının faturaların vade tarihleri nazara alınarak avans faizi ve faizin KDV.'si ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu bayilik sözleşmesinin taraflar arasındaki ikinci sözleşme olduğunu, 03.09.2001 tarihinden 07.11.2008 tarihinde kadar aynı yerde müvekkilinin davacı şirketin bayiliğini yaptığını, protokol kapsamında davacı şirketle daha önceki bayilik sözleşmesinden kaynaklanan var olan çeşitli hukuki konulardan oluşmuş icra takiplerine mahsuben toplam 346.520 TL mahsup edildiğini, peşin satış destek priminin akaryakıt istasyonun imar ve ihyası için verilen bir kredi olup, bu bedelin müvekkiline direk ödeme olarak yapılmadığını, müvekkili tarafından yapılan işlemlerin karşılığı akaryakıt sağlayıcısı tarafından ödendiğini,

müvekkiline nakit olarak herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin Petrol Ofisi dışındaki kaynaklardan akaryakıt temin ettiği iddiasının dayanıksız olduğunu, davacı ile mutabakata varılamamasının sebebinin, davacı tarafından kurdurulan otomasyon akaryakıt sisteminin çalışmaması ve bunun sonunda tankta meydana gelen sızıntının anlaşılmamasından kaynaklandığını, davacı şirketin sözleşmeyi haklı bir sebep olmaksızın feshettiğini, hiçbir tazminat ve benzeri yasal haklarının oluşmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davacı vekili 14.05.2015 tarihli ıslah dilekçesinde, davalı istasyonunda kurulu otomasyon sisteminde mevcut mutabakatsızlığın yanı sıra davalının davacı şirketten temin ettiği ürünler karşılığı keşide ettiği dört adet çek ve iki adet fatura bedelini ödememesi ve aleyhine icra takipleri başlamasına sebebiyet verilmesinin de diğer haklı fesih sebepleri olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davacı tarafından davalı yanın kayıt dışı ikmal veya satış yaptığını, diğer bir ifade ile davalının diğer dağıtıcı lisans sahiplerinden, onların bayilerinden akaryakıt alıp sattığını ya da kaçak akaryakıt sattığını ortaya koyan bir belgeye rastlanmadığı gibi davacının yerinde (istasyonda) yaptığı tespit ve incelemeler sonucunda davalının kayıt dışı ikmal veya satış yaptığının tespitine ilişkin düzenlenmiş olduğu bir tutanağa ve de ...'ya bildirilmiş bir belgeye ulaşılmadığı,

keza davacı yanın istasyonda yaptığı inceleme ve tespit sonucunda istasyondan alınan numunelerin tahsili ve analizi sonrasında aykırı bir durumun tespit edildiğine ilişkin düzenlenmiş bir tutanağa da rastlanılmadığı, otomasyon sisteminde mutabakat sağlanmamasının, otomasyon sistemini davacı adına denetleyen ... firmasının tankta meydana gelen akaryakıt sızıntısını zamanında tespit edememesi ile ilişkili olduğunu, davacı tarafın fesih bildirimindeki "ticari koşullarda anlaşma sağlanamaması, otomosyon mutabakatlarındaki aksaklıklar" gerekçelerinin soyut bir ifadeden öteye geçmediği,

davalı tarafın sözleşmeyi ihlal ettiği sonucuna ulaşmanın mümkün olmadığı, davacının fesih işleminin haksız fesih niteliğinde olduğu, bu nedenle davacının taleplerinin yerinde olmadığı, sözleşme fesih ihtarının davalıya tebliğ edildiği tarihe kadar olan süre için davacının davalıdan otomasyon bakım bedeli, uydu kullanım bedelini talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle, davacının davalıya gönderdiği noter ihtarnamesinde fesih nedeni olarak otomasyon mutabakatsızlığına dayanmış olmasına ve bu mutabakatsızlığın bir tanktaki akaryakıtın toprağa sızmasından kaynaklandığının sigorta eksperince belirlenmiş bulunmasına,