Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2016/9789 K.2017/5182

Taraflar arasındaki tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne / kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... arasında 10/01/2014 tarihinde 5 yıl süreli, ...

Doğal Kaynak Suyu Yetkili Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince davalının taahhütte bulunduğunu, sözleşmede belirtilen taahhütlerin yerine getirilmemesi halinde 50.000,00.-TL cezai şart ödenmesinin öngörüldüğünü, yapılan görüşmeler ve fiili kontrollerde davalıların başka bir firmaya ait suyu sattıklarının tespit edildiğini bu surette sözleşmenin ihlal edildiğini, sözleşmenin 19. maddesi gereğince kararlaştırılan teminat senedinin ...

2. İcra Müdürlüğü'nün 2015/785 sayılı dosyası ile icra takibine koyduklarını, davalıların ... 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/82 sayılı dosyasında açtıkları dava ile takibin iptal edildiğini, bu durum karşısında sözleşmenin ihlali ve senet bedelinin talep haklarının bulunduğunun tespiti gerektiği belirterek, davalılardan ... ile müvekkili arasındaki sözleşmenin ihlal edildiğinin ve ceza-i şartın ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, ... davası açılacak hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, bu sebeple davanın usulden reddi gerektiğini, sözleşmenin davacı ile ... arasında imzalandığını, ... yönünden davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, yetkili bayilik sözleşmesinin müvekkili ... tarafından 31/12/2014 tarihinde fesih edildiğini, fesihten sonra akde aykırılık sebebiyle talepte bulunamayacağını, 31/12/2014 tarihinde müvekkilinin ticari hayatına son verdiğini, karşı taraf ile de mutabakat sağlandığını, hiçbir alacak borç bulunmadığına dair mutabakat metni düzenlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya arasına sunulan başka marka suyun satıldığına ilişkin tutanak, telefon arama ve görüşme kayıtları dikkate alındığında, davalı tarafından, davacıya ait olan marka dışında başka bir suyun satıldığı, yine sözleşmenin 14. maddesi gereğince kararlaştırılan aylık alım taahhüdünün yerine getirilmediği,

davalı ...'ın taahhütlerine aykırı hareket ederek sözleşmeyi ihlal ettiği, her ne kadar davalı karşı tarafın fesih iradesinden önce sözleşmeyi kendisinin fesih ettiğini savunmuş ise de, fesih iradesinin sözleşmeye uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, sözleşmeyi fesih etmiş olsa dahi daha öncesinde sözleşme ihlali var ise bununla ilgili sözleşmenin diğer tarafının talep hakkının bulunduğu anlaşıldığından, davacının ceza-i şart alacağını talep etme hakkı doğduğunun tespitine, sözleşmede taraf olarak yer almayan davalı ...'a karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

6100 Sayılı HMK 106/3. maddesi gereğince, maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamazlar. Dava, 6100 sayılı HMK'un yürürlükte olduğu dönemde açılan olumlu tespit davasıdır. ... davası açılması mümkün olan hallerde tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Mahkemece bu yön gözetilmeksizin işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.