Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/1626 K.2019/280

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilâmda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabûlüne-kısmen reddine dair verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının yağ satın almak üzere keşide ettiği ve davalı ...’e verdiği çeklere karşılık yağların teslim edilmediği, çekin bedelsiz kaldığı, davalının yedinde bulunan çeklerin iade edilmeyerek kullandığı kredinin teminatı olmak üzere davalı bankaya verildiği, temel ilişkide bedelsiz kalan çeklerden dolayı örtülü rehin cirosu ile teminat amaçlı davalı banka tarafından devralınan çeklerden dolayı bankanın yetkili hamil olmadığı,

rehin cirosu kabûl edilmese dâhi çek tevdii bordrosuna göre tahsil cirosu olduğu ve davacının çek lehtarına karşı ileri sürebileceği tüm şahsi def’ileri davalı bankaya karşı da ileri sürebileceği iddialarıyla dava konusu çek bedelleri yönünden davacının davalı ...’e ve davalı bankaya borcunun olmadığının tespiti ile çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar kanunî sürede cevap vermemiştir.

Mahkemece, davacı tarafından dava konusu çekin verildiği, ancak davalı ...'ün teslim etmesi gereken yağları teslim etmediği gibi dava konusu çeki iade etmediğinin davacı lehine delil teşkil eden ticari defter ve kayıtlarıyla ispat edildiği, davalı ...'ün ticari defter ve kayıtlarını meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen ibraz etmeyerek ibrazdan kaçındığı dolayısıyla dava konusu çekin bedelsiz kalması nedeniyle davacının davalı ...'e borçlu olmadığı, çek tevdi bordrosunda dava konusu çekin tahsil/temlik cirosu ile verildiğinin yazdığı, ciro edenle alan arasındaki iç ilişkinin mahiyetinin bu durumu değiştirmediği,

zira çek üzerinde yazmadıkça keşideci ile lehtar arasındaki çekin ciro edilemeyeceğine ilişkin sözleşmenin iyi niyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemeyeceği, çekin bedelsizliği nedeniyle dayanılan nedenin çek lehtarı davalı ... ile ilgili olduğu,

lehtarla ilgili bu def’inin çeki ciro ile ele geçiren yetkili hamile karşı ileri sürülebilmesi için yetkili hamilin bu durumu bile bile sırf borçlunun zararına lehtarla iş birliği içinde çeki ciro aldığını iddia ve ispat edilmesi gerektiği, davacının, davalı bankanın çeki bu şekilde bilerek kendisi zararına temlik aldığına ilişkin bir iddiası bulunmadığı gibi buna ilişkin bir delilinin de bulunmadığı, şahsî def’ilerin davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceği gerekçeleri ile davacının davasının davalı ...'e yönünden kabûlüne, davalı Türkiye İş Bankası A.Ş. yönünden reddine karar verilmiş hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.