Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/1827 K.2018/5635

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya mal satıp teslim ettiğini, ancak satış bedelinin davalı tarafından ödenmediğini, hakkında başlatılan ilamsız icra takibine de davalının itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının önce ... İcra Müdürlüğü’nün 2009/727 esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, itiraz üzerine takibin durduğunu, davacının bu itirazın kaldırılması ya da iptali için dava açmadığını, akabinde ...e 1. İcra Müdürlüğü’nün 2010/1460 esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, bu takibe de itiraz edilmesi üzerine ...e 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2010/707 esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, davanın red edildiğini, daha sonra eldeki davaya konu takibin başlatıldığını savunarak kesin hüküm nedeniyle davanın reddi ile % 20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davacının davasına dayanak olarak 24.08.2009 ve 26.08.2009 tarihli iki adet faturayı ve irsaliyeyi gösterdiği, faturalara konu malları davalıya satıp teslim ettiğini iddia ettiği, davalının ise dayanak faturaların kendisine tebliğ edilmediğini ve irsaliyelere konu malın da kendisince teslim alınmadığını savunduğu, bu durumda satış ilişkisinin ve mal tesliminin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, davacının ticari defterlerinin tek başına ispata yeterli olmadığı, diğer yandan davacının dayandığı irsaliyelerdeki imzaların ise araç sürücülerine ait olduğu,

bu belgelerde malların davalı tarafa teslim edildiğine dair bir verinin bulunmadığı, davacı şirket yetkilisinin ...e 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde verdiği ifadesine göre davacı şirketin üçüncü kişilerce dolandırıldığının anlaşıldığı, davacının açıkça yemin deliline dayanmamış olması sebebiyle yemin teklif etme hakkının da hatırlatılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava dosyasının ve eklerinin incelenmesinden; davacının önce eldeki davaya konu ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2012/2147 esas sayılı takip dosyasının da dayanağını oluşturan 24.08.2009 ve 26.08.2009 tarihli iki adet faturaya dayalı olarak ...

İcra Müdürlüğü’nün 2009/727 esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlattığı, ödeme emrinin takip borçlusu davalıya 16.10.2009 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 19.10.2009 havale tarihli dilekçesi ile yetkiye ve borca itiraz ettiği, yetkili icra dairesinin ...İcra Daireleri olduğunu bildirdiği, alacaklı vekilinin 17.11.2009 tarihli dilekçesi ile takip borçlusunun yetki itirazını kabul ettiklerini bildirerek, dosyanın ...e İcra Dairesi’ne gönderilmesini talep ettiği, gönderme ile takibin ...e 2. İcra Müdürlüğü’nün 2010/1460 esasını aldığı,

işbu takip dosyası üzerinden çıkartılan ödeme emrinin ise davalıya 19.03.2010 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 26.03.2010 havale tarihli dilekçesi ile yetkiye ve borca itiraz ettiği, akabinde davacı tarafından asıl alacak tutarı üzerinden ...e 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açıldığı, mahkemenin 07.04.2011 gün, 2010/707 E.-2011/303 K. sayılı kararı ile yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verildiği, iş bu kararın taraf vekillerine tebliğ edildiğine ve kesinleştiğine ilişkin dosya içinde herhangi bir verinin bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Genel dava şartlarının neler olduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114. maddesinin birinci fıkrasında sayılmak suretiyle gösterilmiştir. Anılan hüküm çerçevesinde dava şartları, mahkemeye ilişkin dava şartları, davanın taraflarına ilişkin dava şartları ve dava konusuna ilişkin dava şartları olmak üzere üç ana başlık altında toplanmaktadır. Aynı davanın daha önce açılmış ve hâlen görülmekte olmaması (derdestlik), dava konusuna ilişkin dava şartlarından birisidir. Mahkemece dava şartlarının mevcut olup olmadığı davanın her aşamasında re’sen araştırılmalı, dava şartı eksikliği bulunması hâlinde ise davanın usulden reddine karar verilmelidir (Bkz. TANRIVER, Süha; Medeni Usul Hukuku, C. I, Ankara 2016, s. 622-623).

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, eldeki itirazın iptali davasına konu ... 2. İcra Müdürlüğü’nün 2012/2147 esas sayılı takip dosyasının dayanağını oluşturan iki adet fatura ile daha önce ...

İcra Müdürlüğü’nün 2009/727 esas sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı vekilinin yetkiye ve borca itiraz ettiği, yetkili icra dairesinin ...İcra Daireleri olduğunu bildirdiği, alacaklı vekilinin 17.11.2009 tarihli dilekçesi ile takip borçlusunun yetki itirazının kabul edildiği ve ancak dosyanın ...e İcra Dairesi’ne gönderilmesinin talep edildiği, bu talep üzerine gönderme ile takibin ...e 2. İcra Müdürlüğü’nün 2010/1460 esasını aldığı, işbu takip dosyası üzerinden çıkartılan ödeme emrine de davalı vekilince itiraz edildiği, akabinde davacı tarafından asıl alacak tutarı üzerinden ...1.

Asliye Hukuk Mahkemesi’nde itirazın iptali davası açıldığı, mahkemenin 07.04.2011 gün, 2010/707 E.-2011/303 K. sayılı kararı ile yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verildiği, verilen bu kararın kesinleşmediği, davanın hâlen derdest olduğu anlaşılmış olmakla, mahkemece bu husus gözetilerek eldeki temyize konu davanın dava şartı yokluğu nedeni ile HMK’nın 115/2 maddesi hükmü uyarınca usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.