Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/2306 K.2017/7235

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen menfi tespit davasının bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, birleşen davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün asıl ve birleşen dosya davalısı ... Ltd. Şti. vekilince duruşmalı olarak, asıl ve birleşen dosya davacısı vekilince ve birleşen dosya davalısı ... vekilince duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti.

Belli günde davalılardan... Ltd. Şti.vek. Av.... ile birleşen dosya davalısı asil ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan davalılardan... Ltd. Şti. Vekili ve birleşen dava davalı asil ...'in sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR-

Davacı vekili asıl davada, müvekkilinin davalı .... Ltd. Şti.'den toplam 96.471,00 TL bedelli inşaat malzemesi aldığını, alınan malzeme karşılığı toplam 126.042,25 TL bedelli bono verdiğini, ödenmeyen her bono bedelinin diğer bono içine katılarak tekrar bono verildiğini, gerçekte tüm bono bedellerinin...

2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/5781 sayılı icra dosyasına konu 90.000,00 TL'lik bono içerisinde toplandığını, bu bononun vadesinde ödenemediğini, bu nedenle müvekkili kooperatifin inşaa ettiği D blok 1 ve 2 nolu dükkanların davalı şirket sahibine satışının yapılması için anlaşmaya varıldığını, davalının dükkanlar karşılığı iade etmesi gereken senetleri iade etmediği gibi tapu iptal ve tescil davası açtığını,

bu nedenle müvekkilinin dükkanların satışından vazgeçtiğini ileri sürerek davalı şirketin takip konusu ettiği 25.000,00 TL ve takip konusu edilmeyen 3.842,25 TL ve 1.200,00 TL bedelli senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti ile müvekkili kooperatif yönetim kurulunun genel kurul olur ve onayı almadan davalı şirket ile imzaladığı ödenirlik ve faiz sözleşmeleri ile aylık %12 ve %10 olarak kararlaştırılan faiz oranlarının kooperatif amacı ile bağdaşmadığı ve hakkaniyeti aykırı olması nedeniyle icra takiplerinde faiz talebine dayanak yapılan faiz sözleşmelerinin iptaline karar verilmesini,

%40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Ltd. Şti. vekili asıl davada, dava konusu 25.000,00 TL ve 90.000,00 TL bedelli senetlerin borca karşılık verildiğini, 90.000,00 TL'lik senedin önceki senetleri kapsar şekilde verildiği iddiasının doğru olmadığını, 3.842,25 TL ve 1.200,00 TL'lik senetlerin ellerinde olmadığını, davacının özgür iradesi ile imzaladığı faiz sözleşmelerinin geçerli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davacı vekili birleşen davada, müvekkilinin davalı ...'in sahibi olduğu diğer davalı şirketten aldığı inşaat malzemeleri karşılığında senet verdiğini, bu senetlerin vadesinde ödenmemesi nedeniyle müvekkili ile davalı ... arasında müvekkiline ait 2 adet dükkanın satışı konusunda işyeri satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin davalıya bir adet 105.000,00 TL bedelli makbuz verdiğini, davalı ...'in kendi elindeki makbuza iadesi gereken senetlerin vergi nedeniyle yazılmasını istemediğini ancak müvekkili elinde kalan makbuzda ise iadesi gereken senetlerin yazılı olduğunu ancak bu senetlerin iade edilmeyip icra takibine konu edildiğini,

söz konusu makbuzdaki davalı ... tarafından 105.000,00 TL ödeme yapıldığına yönelik kaydın gerçek olmadığını, müvekkilinin makbuz nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili birleşen davada, davacı ile müvekkili ... arasındaki taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin diğer müvekkili davalı ... Şirketi ile bir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle sözleşmenin Hasçelik Şirketine verilen senetler karşılığı yapıldığı iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin nakit 105.000,00 TL ödeme yaptığını, davacı elindeki makbuzda yazan not açıklamalarının müvekkili elinde bulunan makbuzda yazılı olmadığını, davacının sonradan ekleme yaptığı bu açıklamalardan müvekkili ...'in haberi olmadığını, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, olayda iki ayrı alacak, iki ayrı alacaklı ve iki ayrı hukuki ilişki bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, birleşen davanın reddine, yönelik olarak verilen kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 21/03/2013 gün ve 2012/8496-2013/4928 E.-K. sayılı ilamı ile dava konusu talebin açıklattırılarak eksik peşin harcın tamamlattırılmadan karar verilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle bozulması üzerine, mahkemece bozmaya uyularak verilen karar Dairemizin 16/06/2016 gün ve 2015/11481- 2016/10931 E.-K. Sayılı ilamı ile kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulduğu gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, asıl davada; davalı takip alacaklısının isticvap ve yemin beyanında 3.842,25 TL ve 1.200,00 TL bedelli bonoların kendisinde olmadığını ve alacaklı olmadığını bildirmesi nedeniyle bu bonolar yönünden talebin kabulü gerektiği, davacının davalıdan aldığı mal bedeline karşılık dava konusu bonoları verdiği, taraflar arasındaki bonoların karşılığında davacıya ait taşınmazın davalıya satışına ilişkin sözleşmenin gerçekleşmediği, davalı tarafından açılan tapu iptal tescil davasının reddine karar verildiği, bonoların ödendiği iddia ve ispat edilmediğinden davacının...

4. İcra Müdürlüğü'nün 2006/15918 E. sayılı dosyasında takip konusu olan 25.000,00 TL bedelli bono nedeniyle borçlu olduğunun anlaşıldığından bu bonoya yönelik borçlu olmadığı yönündeki isteğin reddinin gerektiği, dava konusu... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2006/15918 sayılı takip dosyasındaki faize dayanak alınan "muacceliyet ve faiz sözleşmesi" ile ...

2. İcra Müdürlüğü'nün 2006/5781 sayılı dosyasında işlemiş faize dayanak alınan "ödenirlik ve faiz sözleşmesi"nin geçerli olup olmadığının değerlendirilmesinde, davalı vekilinin kambiyo senetlerine özgü takip yaptığı, takipte vade farkı değil vade tarihinden itibaren faiz talep edilmiş olduğu, takibin kambiyo senedine dayalı takip olması nedeniyle 3095 sayılı Yasa'nın 2. maddesi uyarınca avans faizi talep edebileceğinden anılan faiz sözleşmelerinin geçersizliğine yönelik talebin kabulü gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile, davacının takip dışı 3.842,25 TL ve 1.200,00 TL bedelli bonolar nedeniyle borçlu olmadığının tespitine...

2. İcra Müdürlüğü 2006/5781 sayılı dosyasında işlemiş faizin 35.029,59 TL'lik kısmından sorumlu olmadığının tespitine...

4. İcra Müdürlüğü'nün 2006/15918 sayılı takip dosyasında işlemiş faizin 44.515,75 TL'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen davada; davalının davacıya karşı dava konusu 105.000,00 TL'lik makbuza dayalı bir talebi bulunmadığı gibi bu belge içeriğindeki bonolarla ilgili menfi tespit davası açıldığının da anlaşıldığı gerekçesiyle birleşen davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davacı vekili ile asıl dava davalısı...

Ltd. Şti. vekili ve birleşen dava davalısı ... vekili tarafından teymiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin asıl ve birleşen dava yönünden temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı-birleşen davalı .... Ltd. Şti.'nin asıl davaya yönelik temyizine gelince; davacı... 2. İcra Müdürlüğü 2006/5781 sayılı takip dosyasındaki faiz ile ve ... 4. İcra Müdürlüğü 2006/15918 sayılı dosyasına konu bono ve faiz ile borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir... 4. İcra Müdürlüğü 2006/15918 sayılı takibe konu 25.000,00 TL bedelli bononun 29/11/2004 tarihinde ödenmemesi halinde vade tarihinden itibaren aylık %10 gecikme ile ödeneceği, ...

2. İcra Müdürülüğü 2006/5781 sayılı takibe konu 24/11/2005 vadeli 90.000,00 TL'lik bononun gününde ödenmemesi halinde ise aylık %12 vade farkı ödeneceği kabul ve taahhüt edilmiştir. Her iki bononun bedelsiz kaldığı kanıtlanamadığından icra takiplerindeki faiz oranları taraflar arasındaki sözleşmeye göre hesaplanması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3- Birleşen davalı ...'in temyizine gelince; adı geçen yönünden açılan menfi tespit davasında borcun ödendiği ileri sürülmüş ve ödemeye yönelik makbuz ibraz edilmiş ise de bu makbuzun aslında nakit ödeme yapılmadığı satış bedelinden mahsup edildiği dolayısıyla davalı ...'in müvekkilinde herhangi bir alacağı bulunmadığı ileri sürülmüş ise de bu iddia kanıtlanamadığından davanın bu gerekçeyle esastan reddi gerekirken karar gerekçesinde ... yönünden dava açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçe gösterilerek reddedilmesi ve davalı ... yönünden eksik vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.