Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/3017 K.2019/1157

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 23.05.2012 tarihli beş yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzalandığını, davalı ...'in müştereken ve müteselsil kefil olduğunu, davacının davalının istasyonuna kurumsal kimlik giydirme ve otomasyon kurulumu için masraf yaptığını, davalı şirketin, bayilik sözleşmesi ve ayrılmaz parçası olan taahhütname ve 17.05.2012 tarihli protokol uyarınca,

her yıl kendi içinde değerlendirilmek üzere motorin ve benzin satış taahhüdünde bulunduğunu ve eksik sattığı beher ton için ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru üzerinden olmak üzere 150,00 USD karşılı Türk Lirası davacı şirketin uğradığı kâr kaybını ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, davalının edimlerini tam yerine getirmediğini, bu sebeple, ariyet sözleşmesinden doğan alacak ve sair hakları ile dava tarihinden sonra ileriye dönük bayilik sözleşmesinden, eki taahhütnameden ve protokolden kaynaklanan cezai şart başta olmak üzere sair fazlaya ilişki hakları saklı tutularak,

bayilik sözleşmesi ve satış taahhüdüne istinaden şimdilik kâr mahrumiyetinden kaynaklanan zararın 10.000,00 TL’sinin davalılardan kefalet limitleri gözetilerek müştereken ve müteselsilen temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, taraflar arasında beş yıl süreli 17.05.2012 tarihli protokol ile 23.05.2012 tarihli bayilik sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin, 17.05.2012 tarihli protokolün 2. maddesi uyarınca 5 yıl süreyle toplam 4.750 m³ beyaz ürün (motorin ve benzin) alma taahhüdü altına girdiğini, aynı madde uyarınca beş yıl sonunda davalı şirketin taahhüt açığının bulunması halinde bu açığın tamamlanmasına kadar sözleşmenin aynı şartlarla devam edeceğini, davacı şirketin bunu kabul etmek zorunda olduğunun kararlaştırıldığını, davacının bu süre dolmadan dava açtığını,

taraflar arasında akdedilen 17.05.2012 tarihli protokol ve 23.05.2012 tarihli bayilik sözleşmesi ile herhangi bir cezai şart öngörülmediğini, davacının, edimlerini tam yerine getirmediğini, protokole aykırı doldurulan taahhütnameyi kabul etmediklerini ve talep edilen miktarın fahiş olup, ekonomik mahvına sebep olduğunu, tenkis talep ettiğini, yasal faiz talep edilebileceğini ve davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında, 23.05.2012 tarihli "Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi", aynı tarihli "Taahhütname" ve "Kefaletname", 17.05.2012 tarihli "Protokol" imzalandığı hususunda ihtilâf bulunmadığı, davalı şirketin her yıl kendi içinde değerlendirilmek üzere mal alım taahhüdünde bulunduğu;

davalı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporuyla 327.394,11 TL kar mahrumiyeti karşılığı ve taahhüt gereği cezai şart olarak ödemesi gerektiği, davalılardan ...'in 250.000 TL kefalet limiti ile sınırlı olmak üzere bahsi geçen kâr mahrumiyetinden sorumluluğunun bulunduğu, açılan kısmi "10.000,00 TL" dava yönünden davalı şirketin ekonomik mahvına sebebiyet verilip verilmediği hususunun bu davada irdelenmesinin koşullarının bulunmadığı, ek dava açılması durumunda irdelenmesi gerektiği, davanın kabulü ile,

10.000,00 TL’nin 19.07.2013 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir, hüküm davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, bayilikten kaynaklanan sözleşmenin ihlali nedenine dayalı alacak talebine ilişkindir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda dosyaya protokolün sunulmadığı ve protokol metninin de incelenmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, sonradan temin edilen protokol metninin, bilirkişiye tevdi ile ek rapor alınmadan ve buna göre hesaplama yaptırılmadan eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.