Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/3124 K.2019/5219

Taraflar arasındaki alacak davası hakkında İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi’nden davanın reddine yönelik olarak verilen 2015/126 esas, 2016/788 karar sayılı ve 29.11.2016 günlü hükmün istinaf kanun yolu incelemesi sonunda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi tarafından verilen davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine yönelik kararın davacı vekilince süresi içinde temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının orman ürünleri ticareti yaptığını, davalının ise sandalye imalat işiyle uğraştığını, davacıdan mal satın alan davalı ile arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, davalının zaman zaman çek vererek çek miktarının hesaba mahsup edildiğini, 28/02/2013 keşide tarihli, 5.500,00 TL bedelli, 28/02/2013 keşide tarihli, 30.000,00 TL tutarlı, 31/03/2013 keşide tarihli, 13.400,00 TL tutarlı çekleri ödemediğini, davalının malları aldığını inkar etmediğini, davalının ciranta olarak sorumlu olduğunu, davacıdan haksız kazanç sağladığını, sebepsiz zenginleştiğini bildirerek ödenmeyen çekler ile sebepsiz zenginleşen davalıdan çekler toplamı olan 48.900,00 TL alacaklarının, çeklerin keşide tarihlerinden itibaren ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalının davacıya hiçbir borcu bulunmadığını, davalı ile davacı arasında cari hesap ilişkisi olduğunu, davalının borçlarını kambiyo senetleri vasıtasıyla davacıya ödediğini, çekin ödeme aracı olduğunu, bu nedenle dava konusu çeklerin davalı tarafından ciro edilerek davacıya verilmesinden sonra borcun ortadan kalktığını, çeklerin karşılıksız çıkmış olması durumunda bu çekler ile ilgili olarak davacı tarafından gerek davalı gerekse çeklerin diğer cirantalarına veya keşidecisine icra takibi yapma hakkının bulunduğunu, çekin ödeme vasıtası olma özelliği karşısında bu davanın dayanağının olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince, dava konusu çeklerin davacı tarafından bankaya ibraz edildiği, karşılıksız olduğunun tespit edilerek karşılıksız şerhi verilip davacıya iade edildiği, mahkememizce davacıdan 3 adet çeki dosyamıza ibraz etmesi istenildiğinde, bedelini almadan keşideciye iade ettiğini beyan ettiği, çekin, keşidecisine iade edilmesinin bedelinin haricen tahsil edildiğine karine teşkil ettiği, bunun aksinin davacı tarafından ancak yazılı delille ispat edilebileceği, davacının ise karineyi çürüten yazılı delil sunmadığı, bu nedenle davacının, 5.500,00 TL, 30.000,00 TL ve 13.400,00 TL değerindeki çekleri haricen tahsil ettiğinin kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bölge adliye mahkemesince, her iki tarafın da tacir olduğu, davacının buna göre ticari işlemlerine ilişkin tüm faaliyetlerinin TTK'nın 18/2 maddesi gereğince basiretli bir işadamı gibi hareket ederek yapması gerektiği, buna göre defterlerinde yapılan işlemlerin bağlayıcı olup, sonuçlarına katlanması gerektiği, açıkça dava dilekçesinde görüldüğü üzere davada dayanılan çeklerin davacı tarafça defterlere tahsil şeklinde kaydedildiği nedenleriyle davanın yerinde olmadığı, sebepsiz zenginleşme davasının çekten doğan borcun düşmüş olan ciranta durumundaki davalı aleyhine açılamayacağı, davacı tarafın davaya konu edilen çekleri sunmadığı,

bu çekleri keşideciye iade etmiş olduğu yönündeki beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacı tarafça çek bedelinin alındığı yönünde karine oluşup bunun aksinin yani bu karine gereğince ispat yükü kendisinde olan davacının çek bedellerinin alınmadığını ve alınabilir hale geldiği yönündeki iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.