Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/3182 K.2019/1965

Taraflar arasındaki menfî tesbit davasının yapılan yargılaması sonucunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik verilen hükmün süresi içinde davalı ... Gıda Hayvancılık Tarım Ürünleri İnşaat ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ... ile birlikte ihaleye katılmak üzere 15/02/2013 tarihli ve 27.900,00 TL bedelli çekin keşide edilerek davalı ...’a teslim edildiğini, ihaleye katılımın gerçekleşmediği gibi davalı ... ile başka bir ilişkisinin bulunmadığını, davalı ...’ın çeki iade etmeyip çek tarihini de tahrif ederek tedavül edildiğini, ikinci cirantanın davalı ...’ın babası olduğundan iyiniyetinden söz edilemeyeceğini, davacının diğer davalılarla da herhangi bir ticarî ilişkisinin bulunmadığını iddia ederek borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Gıda Hayvancılık Tarım Ürünleri İnşaat ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, dava konusu çekin davalılardan ... ve kardeşine fatura karşılığı satıp teslim ettiği ürünler karşılığında olarak iktisap ettiğini ve alacaklı olduğunu, çekin çalıntı olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ..., dava konusu çeki bir önceki ciranta olan diğer davalı ...’ya sattığı aracın bedeli olarak aldığını, çekin karşılıksız olduğunu öğrenmesi üzerine aracını geri alarak çek üzerindeki isim ve imzasını da karalamak suretiyle davalı ...’ya çeki iade ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar cevap vermemiştir.

Mahkemece, davacının çekin arkasında cirosu bulunan davalılarla herhangi ticarî veya hukukî bir borç veya alacak ilişkisinin olmadığı, davalı ...'ün çekin arkasındaki isim ve imzasını karaladığı yönündeki beyanının doğru olmadığı ve iddialarını dosya içerisindeki belge ve bilgiler ile ispat edemediği, dava konusu çekin adına düzenlendiği ... ile davacının ticari veya borç doğrucu bir ilişkisinin olmadığı, dava konusu çek ve bedelinden dolayı davacının sorumlu tutulamayacağı, çekin davacı tarafa aksi ispat edilmedikçe iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı ... Gıda Hayvancılık Tarım Ürünleri İnşaat ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan davada mahkemece tüm davalılar yönünden dava kabul edilmiş, mahkemece verilen bu karar davalılardan sadece ... Gıda Hayvancılık Tarım Ürünleri İnşaat ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı ... Gıda Hayvancılık Tarım Ürünleri İnşaat ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. davaya karşı verdiği cevapta bu çeki alacağına karşılık ciro ile aldığını ve borcunu ödemek için ciro ile devrettiğini, elinde çekin bulunmadığını bildirmiştir.

Davalı ... ise çekte son ciroya sahip kişi olarak bu çeki kendisine ciro eden kişiye iade ettiğini, elinde çekin bulunmadığını bildirmiştir.

Dava konusu bu çeke dayalı olarak davacıya yönelik herhangi bir ödeme istemi, icra takibi veya dava bulunmamaktadır.

Bu itibarla davacının dava konusu çekin hamili olmayan ... Gıda Hayvancılık Tarım Ürünleri İnşaat ve Nakl. San. Tic. Ltd. Şti. ve ...’e yönelik menfî tesbit davası açmakta hukukî yararı yoktur. Davanın hukukî yarar yokluğundan dolayı reddine karar verilmesi gerekirken tüm davalılar yönünden kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, hükmü temyiz eden davalılar yönünden bozulmasına karar verilmiştir.