Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/342 K.2019/62

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı tarafından icra takibine konu edilen 22 adet bononun 2001 yılında davacıdan tehditle alındığı, bonoların bedelinin 2001 yılında tanıklar huzurunda ödendiği, 10 yıl zamanaşımından sonra doldurulduğu, davalının 2001 yılından 2010 yılına kadar davacıyı görmediğine dair ceza soruşturmalarındaki ikrarı karşısında takip konusu bonoların 2008 yılında tanzim edilmesinin mümkün olmadığı, bonolar üzerindeki yazıların davacının el ürünü olmadığı,

bonoların üzerinde damga pulu olduğunu oysa 2003 yılında damga pulu uygulamasının kaldırıldığı dolayısıyla tanzim tarihi 2008 yılı gözüken senetlere 5 yıl sonra pul yapıştırılmasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği iddiaları ile davacının icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, %40 oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının imza inkârında bulunmadığı, senede dayalı hakkın zamanaşımına uğradığı iddiasının yazılı belge ile ispatlanmadığı, senedin tam doldurulmadan imza edilmek suretiyle verilmesinin hukuken geçerli olduğu, savcılık soruşturması ve sulh ceza dosyasının davacının davalıya attığı tehdit mesajı ile ilgili olduğu bu davaya yönelik bir husus bulunmadığı, senette pul bulunmasının davacının yazılı delil ile ispat külfetini kaldırmadığı savunmalarıyla davanın reddine, davacının %40 oranında kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı vekilinin senetlerin boş olarak doldurulduğunu kabûl ettiği, senetler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre senedi geçersiz hale getirecek bir tespit yapılmadığı, davacının senetlerin tehditle imzalandığına dair delil ibraz etmediği, ceza dosyalarının senede ilişkin davalar ile ilgili olmadığı,

davacının kendi beyanı ile davalı ile aralarında ticari ilişkinin var olduğunu ve 22 adet senet düzenleyip verdiğini beyan ettiği, senetlerin temeli olan borcun gerçekleşmediğini ya da geçersizliğini veya sebebe bağlı olarak ödeme gibi borcu sona erdiren olgunun varlığını ispatlayacak delil öne sürmediği, senedin boş doldurulmasının mümkün olduğu, davacının senedin aradaki ilişkiye aykırı olarak doldurulduğuna ilişkin yazılı belge sunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, %20 oranında tazminatın davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, dava konusu bonoların kendisinden korkutma yoluyla alındığını buna rağmen bono bedellerinin davacı tarafından davalıya ödendiğini ancak bonoların iade edilmediğini ve yıllar sonra takibe konulduğunu iddia etmiştir.

Davacı tarafından korkutma iddiasıyla ilgili bu iddiayı ispata elverişli delil gösterilmediği gibi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 39 uncu maddesi uyarınca yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya bonoları geri istemezse davacının kendisini korkuttuğuna dair iddiasından vazgeçmiş sayılır ve davacının korkutma iddiasına dayalı bono verme işlemini onaylamış sayılır.

Bu bakımdan mahkemece korkutma iddiasının varit olmadığının kabûlü doğru olmuştur. Ancak davacının ikinci iddiası bu bonoların bedelinin ödendiğidir. Ve bu iddiasını ispat için yemin deliline dayanmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 225 ve devamı maddeleri uyarınca, Mahkemece, “davacı tarafından davalıya dava konusu bono bedellerinin ödendiği” vak’ası ile ilgili olarak yemin teklif edip etmeyeceği hatırlatılıp yemin teklif ederse usûlü işlemler bu yönde tamamlanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu husus gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.