Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/3797 K.2019/1557

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının usule ilişkin bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının davalıdan mermer silim makinesi satın aldığını, satış bedeli karşılığında 2 adet çekin davalıya verildiğini, davalı tarafından teslim edilen makinenin mermer silim işi için yeterli olmadığı, ancak yüzeysel temizlik ve parlatma amaçlı kullanılabilecek kapasitede olduğunun anlaşılması üzerine davalı tarafın durumdan haberdar edildiğini, davalının makineyi teslim almaktan kaçınması üzerine huzurdaki davayı açmak zorunluluğu doğduğunu ileri sürerek, davacının davalıya çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, satış konusu makinenin davalıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının usulüne uygun ve yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunmadığını, dava konusu makinede herhangi bir ayıp bulunmadığını, davacının makineyi kullanmayı bilmediğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre, taraflar arasındaki işin tarafların ticari işletmesini ilgilendirmesi nedeniyle ticari bir iş olduğu ve tarafların basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduklarını, davacının aldığı makinenin mermer silim makinesi olmadığını iddia ettiği, davacı tacir olduğuna göre malı alırken bu hususlarda basiretli davranmak yükümlülüğü altında olduğu, makineyi alıp kullandıktan sonra iadesini istemenin hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava taraflar arasındaki ticari satımdan kaynaklanan çekler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı davalıdan mermer silim makinesi aldığını, oysa davalının yüzey silim ve cila makinesi gönderdiğini belirterek davalı tarafından istenilen özellikte makine verilmemesi nedeniyle makine bedelinin talep edilemeyeceğini, bu nedenle bedel karşılığı verilen çeklerin bedelsiz olması nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitini istemiştir.

Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda makinenin incelenmesinde yüzey silim ve cila makinesi olduğu, mermer silim makinesi olmadığı her iki makinenin özellikleri ve kullanım amaçlarının farklı olduğu, davacının makineyi mermer silim işlerinde kullanacağı, davacıya teslim edilen makinenin herhangi bir fayda sağlamayacağı belirtilmiştir.Yine davalı tarafından taraflar arasındaki satıma konu makine ile ilgili düzenlenen faturanın incelenmesinde makinenin niteliğinin mermer silim makinesi olarak belirtildiği bu durumda davalı tarafından davacıya teslim edilen makinenin faturada belirtilen özellikte bir makine olmadığı,

bu durumun aluid teslim niteliğinde olduğu ve davacı tarafından ayıp ihbarına gerek kalmaksızın zamanaşımı süresi içinde bu hususu ileri sürülebileceği dikkate alınarak davanın kabulü gerekirken yanılgılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiştir.