Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/4138 K.2019/1316

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacının davalı ve şirketinden 8.750,00-YTL'ye otomobil satın aldığını, 3.650,00-YTL nakten ödediğini, geriye kalan 5.100,00-YTL borcu taksitler halinde ödenmesi hususunda anlaştıklarını, bakiye borca 900,00-YTL faiz, 500,00-YTL oto alım satım masrafları eklenerek toplam borç miktarı olan 6.500,00-YTL için bono verdiğini, 1.600,00-TL nakit ödediğini ve ayrıca 14/03/2005 tarihinde 420,00-YTL yine 16/04/2005 tarihinde 420,00 YTL'yi elden olmak üzere toplam 2.440,00-YTL'yi ödediğini, kağıt üstünde alacaklıya 420,00'şer YTL'lik 8 taksiti kaldığını,

oto alım satımı için ödemesi gereken 500,00-TL'yi nakit olarak ödemediği için satıcının bu parayı bölerek aylık 420 TL olan taksit borcunu taksitlere ekleyerek aylık taksit borcunu 490,00-TL yaptığını, bunlar içinde makbuz ve cari hesap ekstresi verdiğini, aracın devrinde problem çıkması nedeni ile aracın iade edildiğini, davacı tarafından ödenen 6.090,00-TL ile teminat olarak verilen 6.500,00-TL.'lik senedin iade edilmediği gibi davacı hakkında icra takibi başlattıklarını belirterek davacının borçlu olmadığının tespitine,

6.090,00-TL'nin kanuni faizi ile istirdadına %40 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının davalı şirketten 8.750,00-TL bedelle araç satın aldığını, 500,00-TL araç alım satım bedeli olmak üzere toplam 9.250,00-TL borçlandığını, davacının bu borcu için davalıya 3.650,00 TL peşin ödeme yaptığını, kalan 5.600,00-TL borcu için davalı şirkete bir hafta içinde 1.600,00-TL ödeme yapacağını söylemesine rağmen bu bedeli ödeyemeyeceğini, kalan borcunu taksitler halinde ödeyeceğini söylediğini, bunun üzerine vade farkları ile birlikte taraflar arasında bakiye borcun 6.500,00-TL olarak kararlaştırıldığını, bu miktar borç için davacının davalıya senet verdiğini,

kalan borcun 490,00-TL taksitler halinde ödenmesinin kararlaştırıldığını, davacının davalıya 1.600,00 TL ödeme yaptığı iddiasının doğru olmadığını, yine toplam 6.090,00-TL ödeme yapıldığı iddiasının asılsız olduğunu, araç devir işleminin gerçekleşmediği ve aracın davacı tarafından davalıya iade edildiği iddiasının da gerçek dışı olduğunu, davacının aracı teslim aldıktan kısa bir süre sonra başka bir şahsa 10.000,00-TL'ye sattığını, davalının aracı noterden satışını alması için defalarca uyardığını, ancak davacının aracın satışını başkasına yapması nedeniyle devir almadığını ve borcunu ödemediğini,

davacının sadece 3.650,00-TL peşin ödeme yaptığını, kalan borcunu ödemediğini bu nedenle dava konusu senedi icraya koymak durumunda kaldığını ileri sürerek davanın reddine, %40'dan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının davaya konu aracı bizzat davalıya iade etmediği, dava dışı kişiye sattığı ve parasını tahsil ettiği, davacının ödediği taksitlere ilişkin sıralı iki senedi ibraz edemediği ve taraflarca 420,00 veya 490,00 TL lik hiçbir senedin ibraz edilememesi nedeniyle sıralı senetlerin hiç düzenlenmediği ve takibe konu 6.500,00 TL'lik senedin araç satış sözleşmesi gereği bakiye satış bedelinin teminatı amacıyla düzenlenmiş olduğu,

davacının 1.600,00 TL ödeme iddiası karşısında davalının bu hususu kabul etmediği gözetilerek davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı davacının yemin teklif etmeyeceklerini beyan ettiği, bu durumda taksitli satış bedeli olarak belirlenen 10.150,00 TL'den yapılan toplam 4.990,00 TL. ödemenin mahsubu ile 5.160,00 TL. bakiye alacağın mevcut olduğu,

yapılan ödemelerin ödeme tarihleri itibariyle mahsubu sonucu davacının takip tarihi itibariyle 5.160,00 TL. asıl alacak ve 608,60 TL. işlemiş faizden sorumlu olması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile % 40 icra inkar tazminatına karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava icra takibine konu bonodan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir. Taraflar arasında davaya konu bononun araç satış işlemi için verildiği hususunda herhangi bir uyuşmazlık yoktur. Söz konusu araç ile ilgili satış işlemlerinin Karayolları Trafik Kanunu 20/d maddesi uyarınca noter huzurunda yapılması gerekli olup, resmi şekilde yapılmayan satış işlemleri geçersizdir. Geçersiz satış işleminden dolayı herkes aldığını sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iade etmek durumundadır. Bu nedenle mahkemece yasa hükümleri değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.