Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/4524 K.2018/5721

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı ile davalı şirket arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu ilişki kapsamında davalı şirkete mal alımına ilişkin iki adet 50.000 TL bedelli çeklerin verildiğini, davalı şirket tarafından mal teslimi yapılmadığını, verilen çeklerin bedelsiz kaldığını, davalı şirketin çekleri diğer davalı ... şirketine verdiğini, çeklerin ... şirketi tarafından tahsil edildiğini, ... şirketinin kötüniyetli olduğunu ileri sürerek ödenmek zorunda kalınan 100.000 TL.nin faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili,dava konusu edilen çeklerin avans olarak verildiğini davacının ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı factoring şirketi vekili,yapılan ... işleminin yasal düzenlemelere uygun olduğunu, faturalar incelendiğinde çeklerin hizmet karşılığı olduğunun anlaşılacağını, davacının icra tehdidi olmaksızın ödeme yaptığını, davanın süresinde açılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirkete verilen çeklerin taraflar arasındaki ticari ilişki sonucu faturaya dayalı olarak verildiği, davacının davalı şirketten cari hesap alacağı oluşmuş ise de bu şahsi defileri 3.kişi konumunda olan davalı ... şirketine karşı ileri süremeyeceği, davalılar arasındaki ... işleminin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3226 sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak yapıldığı, davalı ... şirketinin kötüniyetli olduğunun da ispat edilmediği, davacının davalı şirketten alacaklı olduğu, davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği gerekçeleriyle davalı ... şirketi yönünden açılan davanın reddine, davalı şirket yönünden açılan davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava borçlu bulunulmadığı iddia edilen çeklerden dolayı davalıya yapılan ödemenin istirdatı istemine ilişkindir.Davaya konu çeklerin incelenmesinde, keşidecinin davacı olduğu,lehdarın davalı ...Gıda Nak.ve Trz.Taah.Tic.A.Ş. olduğu,lehtardan sonra beyaz ciro yapıldığı, beyaz cirodan sonra da çekin son hamil olarak davalı ...Ş.’ye ciro yolu ile intikal ettiği anlaşılmıştır.

10.10.2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkındaki Yönetmelik'in 22/2. maddesi uyarınca, ... şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak, fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. ... şirketleri belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca alacağı temlik alabilirler.Somut olayda ... sözleşmesi davalılar arasında akdedilmiş olup,

dava konusu çeklerde davalı ...Gıda Nak.ve Trz.Taah.Tic.A.Ş.’den sonra beyaz ciro yapılmış olduğundan, ... sözleşmesi tarafı olan davalı şirketten usulen geçerli bir çek cirosu ile çekin teslim alınmadığı görülmüştür.

Bu durumda davalı ... şirketi hakkındaki davanın da kabul edilmesi gerekirken reddi doğru görülmediği gibi, kabule göre de ... işlemi alacağın temliki hükümlerine tabi olduğundan davacı kambiyo borçlusu, temlik eden durumundaki önceki alacaklısına karşı yani satıcı şirkete karşı ileri sürebileceği def’i ve itirazları BK'nın 167/1 (TBK'nın 188/1.) maddesi uyarınca ... şirketine karşı da ileri sürebilir. Mahkemece bu hususun gözetilmemesi de doğru görülmemiştir.