Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/4747 K.2018/1962

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vekili Av. ... gelmiş diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan taraf vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 09/03/2010 tarihli 5 yıl süreli ... Otogaz Bayilik Sözleşmesinin davalı tarafından süresinden önce haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek cezai şart ve kar mahrumiyeti alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı şirketin organik bağ içinde olduğu dava dışı ''...'' amblem ve markası altında akaryakıt istasyonu faaliyetinde bulunulması amacıyla ... Petrol ve Ticaret AŞ lehine 10/12/2003 tarihli 10 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, ayrıca ... AŞ ile 24/09/2004 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, ... AŞ'nin intifa baskısı altında en son davacı şirket ile 09/03/2010 tarihli ...

Otogaz Bayilik Sözleşmesi akdedildiğini, söz konusu sözleşmeye göre müvekkilin intifaya konu taşınmaz üzerinde ''...'' amblem ve markası altında LPG istasyonu faaliyetinde bulunmasının kararlaştırıldığını, fakat dikey ilişkiye esas teşkil eden tüm bu sözleşmelerin Rekabet Kurulunca bir çok kararda açıkça belirtildiği üzere akit sürelerine bakılmaksızın 18/09/2010 tarihinde sona erdiğini, bunun üzerine ticari görüşmelerin başladığını ancak yeni bir ticari ilişki için mutabakat sağlanamaması nedeniyle ve ... mevzuatı gereğince ihtarname ile sözleşmenin haklı olarak feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne yönelik verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 04/11/2013 gün ve 2013/11857-2013/17218 E.K. sayılı ilamı ile "Davacı şirket tarafından açılmış olan emsal nitelikteki dava dosyalarında alınmış olan bilirkişi raporlarında davacı şirket ile dava dışı ...

AŞ'nin ayrı tüzel kişiliklere sahip olmakla birlikte ekonomik açıdan bağımsız olmayıp aynı ekonomik kontrol yapısı içinde oldukları, bu hususun Rekabet Kurulu'nun 11/03/2010 tarih ve 10-22/300-111 sayılı kararında da açıkça saptandığı, bu durumda davalı şirketin dava dışı ... AŞ ile arasındaki Akaryakıt Bayilik Sözleşmesinin feshi ve bu nedenle tesis edilen intifa hakkının da terkini karşısında davalının dava dışı ...

AŞ ile ekonomik bütünlük içinde bulunan davacı ile yapmış olduğu Otogaz Bayilik Sözleşmesinin de kendiliğinden geçersiz olduğunun kabulünün gerektiği ve davalının davacı ile sözleşme ilişkisini sürdürmeye zorlanamayacağı, böylece feshin haksız olmadığı yönünde görüşler bildirilmiştir. Bu durumda mahkemece açıklanan bu tespitler gözetilerek deliller hep birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı arasındaki bayilik sözleşmesinin 2008 yılında başladığı ve rekabet hukukuna uygun olarak 5 yıl süreli olduğu, fesih tarihi itibariyle henüz sözleşmenin 3 yıllık süresinin dahi dolmadığı, davacının dava dışı ... intifasından istifade ettiğinden bahsedilebilmesinin ancak davacı ile davalı arasındaki ilişkinin 2005 yılı öncesinde başlamış olması halinde söz konusu olabileceği, dava dışı ...

AŞ bayiliğini sürdüren bir kısım bayiler tarafından yapılan başvuru üzerine 11/03/2011 tarihinde verilen karar ile ... AŞ'ye ve ... Petrol AŞ'ye ilişkin sonuç başlığından davacı ... Petrol AŞ'nin adının çıkarılmasına karar verildiğinin belirtildiği, bu durumda dava dışı ...

AŞ'nin davalı ile imzaladığı bayilik sözleşmesinde yer alan LPG dağıtım şirketleri ile yapılacak anlaşma yönünden kayıt ve kısıtlamaların davacı şirket açısından hukuken bir öneminin bulunmadığı, davalının feshinin haksız bulunduğu ve sonuç itibari ile de davacının haksız fesih nedeniyle tazminat talep edebileceği gerekçesiyle davacının talebiyle bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyulmuş ancak uyulan bozma kararı doğrultusunda değerlendirme yapılmamıştır. Uyulan bozma kararında Dairemizce işaret edildiği gibi davacı şirket ile dava dışı ... AŞ'nin ayrı tüzel kişiliklere sahip olmakla birlikte ekonomik açıdan bağımsız olmayıp aynı ekonomik kontrol yapısı içinde oldukları, bu hususun Rekabet Kurulu'nun 11/03/2010 tarih ve 10-22/300-111 sayılı kararında da açıkça saptandığı, bu durumda davalı şirketin dava dışı ... AŞ ile arasındaki akaryakıt bayilik sözleşmesinin feshi ve bu nedenle tesis edilen intifa hakkının da terkini karşısında davalının dava dışı ... AŞ ile ekonomik bütünlük içinde bulunan davacı ile yapmış olduğu otogaz bayilik sözleşmesinin de kendiliğinden geçersiz olduğunun kabulü gerekir.

Taraflar arasındaki ilişkinin 11/03/2010 tarihli yukarıda anılan Rekabet Kurulu kararı yürürlükte iken sona erdiği anlaşılmasına göre davanın reddi gerekirken anılan kararla doğrudan ilişkisi bulunmayan ve her hangi bir ilişkisi olsa bile dava tarihi itibariyle oluşturulmamış olan Rekabet Kurulu'nun 11/03/2011 tarihli kararının hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.