Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/5387 K.2019/2624

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, davacı ... Plastik ... Ltd.Şti.'nin davalı şirketten leasing yolu ile jeneratör kiraladığını, diğer davacıların da sözleşme konusu borca müşterek ve müteselsil kefil olduklarını, kambiyo senetleri imzaladıklarını, senet bedellerinin davalıya banka havalesi ve çek verilmek suretiyle ödendiğini, buna rağmen davalının takip başlattığını, davacıların davalıya borçlarının bulunmadığını ileri sürerek davacıların borçlu olmadıklarının tespitini ve kötü niyet tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında imzalanan finansal kira sözleşmesinin gerekleri davacı şirket tarafından yerine getirilmediğinden ihtarname keşide edildiğini, buna rağmen borçların ödenmediğini ve sözleşme konusu malların davalıya iade edilmediğini, icra takibine konu bonoların davacı tarafça sözleşmeden doğan borcun ifası amacıyla verildiğini ve vadesinde ödenmediği için takibe konu edildiğini, davacının borcunun takip konusu edilen bononun çok üstünde olduğunu savunarak davanın reddini ve icra inkar tazminatının davacıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece verilen davanın kabulü kararı, Dairemiz 30.11.2015 gün. 2015/3013 E. - 2015/15819 K. sayılı ilamı ile “Dava, bonodan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Söz konusu bononun taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle, sözleşmeden kaynaklanan kira bedellerinin teminatı olarak verildiği uyuşmazlık konusu değildir.

Mahkemece, finansal kiralama sözleşmesi uyarınca davalının bu sözleşmeden kaynaklanan alacağı bulunup bulunmadığının tespiti, buna göre teminat fonksiyonunun devam edip etmediği ve ne kadar TL borçtan dolayı teminat fonksiyonunun devam ettiğinin belirlenmesi gerekir.

Davacı tarafından aynı finansal kiralama sözleşmesi nedeniyle İstanbul 49. Asliye Ticaret Mahkemesinde sözleşmenin feshi ve finansal kiralamaya konu malın iadesi için dava açıldığı ve söz konusu davada taraflar arasındaki alacak borç durumu da incelendiğinden söz konusu davanın kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak kesinleşmiş ise o davanın bu davada kuvvetli delil olduğu göz önüne alınarak bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yanılgılı gerekçe ve eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, bozmada işaret edilen İstanbul 49. Asliye Ticaret Mahkemesi’ndeki dosyada yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda, davanın tarihi olan 24.09.2012 tarihi itibari ile ... Kiralama A.Ş.'nin, ... Lastik Ticaret Ltd.

Şti'nden 100.612,03 TL alacaklı olduğunun tespit edilmiş ise de mahkemece bozmadan önce ve sonra aldırılan 12.05.2014 tarihli ve 29.06.2017 tarihli bilirkişi raporlarına göre davacının finansal kiralama konusu sözleşmeden dolayı davalıya borcunun bulunmadığının tespit edildiği, davalı tarafından takibe konu edilen iki adet 10.715,44 TL bedelli bonolardan dolayı da davacının finansal kiralama konusu borçlarını ve takip konusu yapılan borçlarını ödediği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, borcun ödenmesi nedeniyle teminat fonksiyonu sona erdiği iddia edilen bonolardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece bozma ilamından sonra alınan 29.06.2017 tarihli bilirkişi raporunda da, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesinden dolayı davacıların senet tutarından daha fazla borcunun olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, mevcut delil durumuna göre davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davacı ödemelerinin sadece takip dosyasına yönelikmiş gibi mahsup edilerek, hatalı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.