Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/5400 K.2018/5756

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davacı ile davalılardan ... arasındaki ticari ilişki nedeniyle sipariş olunan mallara karşılık davaya konu 3 adet avans çeki verildiğini, ancak malların teslim edilmediğini, edimin ifa edilmemesi nedeniyle bedelsiz kalan çeklerin davacıya iade de edilmediğini, 10.000 TL bedelli çekin davalılardan ... Yönetim A.Ş.ye, 5.000 TL ve 1.840 TL bedelli 2 adet çekin ise davalılardan ... A.Ş.ye ciro edildiğini ileri sürerek, bedelsiz kalan çekler sebebiyle davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çeklerin istirdatına ve kötüniyetli davalılar aleyhine % 20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 22.09.2015 tarihli duruşmada; davalılardan (temlik eden ... A.Ş.) ... Yönetim A.Ş. ile anlaşma sağlandığını, bu davalı hakkındaki davadan feragat ettiklerini beyan etmiştir.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Davalılar ... A.Ş ve ... Yön. A.Ş. ( temlik eden ... A.Ş.) vekilleri davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, yapılan yargılama, alınan bilirkişi raporları ve toplanan deliller uyarınca; davalı ...’ın ticari defter ve kayıtlarını meşruhatlı davetiye tebliğine rağmen ibraz etmeyerek ibrazdan kaçındığı ve davaya konu çekler yönünden edimini yerine getirdiğini ispat edemediği gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın kabulüne, ... Yönetim A.Ş.(temlik eden ...

A.Ş.) hakkındaki menfi tespit davasından feragat edildiği gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın reddine, kambiyo senedinin ciro yolu ile alınmasının bir temlik işlemi olduğu, temlik işlemlerinde şahsi def'ilerin temlik alana karşı ileri sürülebileceği, ancak 6361 sayılı Finansal Kiralama ... ve Finansman Şirketleri Kanunu' nun 9/3. maddesine göre ... şirketi bile bile borçlunun zararına hareket ederek kambiyo senedine iktisap etmemiş ise şahsi defilerin ... şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, buna göre ... şirketinin bile bile borçlu zararına hareket ettiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davalı ... ...

A.Ş. hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı ... ile davalılardan ... şirketi arasındaki faktoring sözleşmesi gereğince davaya konu 5.000 TL ve 1.840 TL bedelli çeklerin faturalara istinaden faktoring şirketine teslim edildiği anlaşılmaktadır. Yapılan yargılama sırasında, faturaya dayalı malların davacıya teslim edilmediği ve çekin bedelsiz kaldığı anlaşılmış olup, mahkemenin de kabulü bu yöndedir.

6361 sayılı Kanun'un 9/3. maddesindeki hüküm, faktoring işleminin tarafları olan borçlu, önceki alacaklı ve temlik alan faktoring şirketi dışındaki kambiyo senedinde ciro silsilesinde yer alan diğer kambiyo borçluları bakımından getirilmiş bir hükümdür. Kanunun 9/3 maddesi hükmünün, faktoring işleminin tarafları arasında yer almayan kambiyo borçlularını ilgilendirdiği madde gerekçesinden de anlaşılabilmektedir.

Zira gerekçenin son cümlesinde "Bu bağlamda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun defi'ler başlıklı 687. maddesi ile paralellik sağlanması hedeflenmiştir." denilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687/2 maddesinde "Alacağın temliki hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır.

6361 Sayılı Kanun'un 9/2. maddesi hükmünden hareketle faktoring sözleşmelerinde de alacağın temliki hükümleri uygulanacağından, gerek 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 687/2. maddesi, gerekse 6361 sayılı Kanun'un 9/2. maddesi karşısında faktoring işleminin taraflarından olan kambiyo borçluları hakkında alacağın temliki hükümlerinin uygulanacağı, aynı Kanunun 9/3 maddesi hükmünün ise faktoring işleminin tarafı olmayan ve ciro silsilesinde yer alan diğer kambiyo borçluları bakımından uygulanabileceği anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince; davada taraflar faktoring ilişkisi içinde bulunmakla, 9/3. maddesinin olayda uygulanma yeri yoktur. Mahkemece, ...şirketi hakkındaki davanın da kabulü gerekirken, yazılı şekilde reddi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.