Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/700 K.2018/6437

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı hakkında süresinde bankaya ibraz edilmeyen 28.10.2013 keşide tarihli 35.000,00 TL bedelli çeke dayalı alacağın tahsili için icra takibi yapıldığını, davalı borçlunun açılan icra takibine haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini ve %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, icra takibine konu çekin dava dışı lehtar ... Kimya Elek.Fet.İnş.İth.İhr.Ltd.Şti ile müvekkili arasındaki ticari ilişki dolayısıyla verildiğini, dava dışı bu şirketin müvekkiline yüklü miktarda borcunun olduğunu, aradaki alacak borç ilişkisinden dolayı çekin bankaya ibraz edilmediğini, çek vasfını yitirdiğini, borç bulunmadığını, davacının temlik alacaklısı olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece,yapılan yargılama ve toplanan delillere göre,dava konusu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinden hamil keşideci ve cirantaya karşı kambiyo hukukuna dayalı müracaat hakkının yitirildiği,

çeke dayalı olarak müracaat hakkı düşmüş olan hamilin ya aralarındaki temel ilişkiye dayanarak çeki kendisine ciro eden lehtara başvurup süresinde ibraz edilmeyen çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanıp alacağını her türlü delil ile kanıtlayabileceği gibi 6762 sayılı TTK nun 730/14 maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı Kanunun 644.maddesinde düzenlenmiş olan sebepsiz iktisap hukuksal nedenine dayanarak keşideciye başvurulabileceğini,

bu ikinci halde ispat külfetinin keşidecide olduğunu,davacı tarafça mevcut davada aralarında temel ilişki olmamasına karşın keşideci olan davalı şirkete karşı sebepsiz zenginleşme hukuki nedenine dayanılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava,çeke dayalı alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davaya konu çek ibraz müddetinde bankaya ibraz edilmemiştir. Dolayısıyla davacı ciranta hamil mahkemenin de kabulünde olduğu üzere 6102 sayılı TTK'nın 732. maddesi (TTK 644.md) uyarınca sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayanarak keşideciye başvurabilir.Davacı, davalı ile aralarında temel ilişki bulunduğunu ileri sürmemiştir. Bu durumda hukuki tavsifin mahkemeye ait olması nedeniyle davacının sebepsiz zenginleşme hukuki sebebine dayandığı kabul edilerek,söz konusu yasa hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılması gerekirken yanılgılı gerekçe ile hüküm verilmesi doğru görülmemiştir.