Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2017/903 K.2018/6647

Taraflar arasındaki menfî tesbit davasının yapılan yargılaması sonucunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, davalı ile 04.10.2013 tarihli ilaç alım sözleşmesi imzalandığını, davalıya her biri 5.250,00 TL bedelli toplam on adet bono verdiğini, bir sipariş karşılığı alınan malzemelerin bedelinin bono ile ödendiğini, davalının malzeme göndermediğini iddia ederek davalıya mal alımı karşılığında verilen diğer dokuz adet bonodan dolayı borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

Fer’i müdahil vekili, müvekkili ... A.Ş. .../... Şubesi tarafından davalıya genel kredi sözleşmesine dayanılarak kredi kullandırıldığını, kredi alacağına mahsup edilmek üzere keşidecisi davacı olan her biri 5.250,00 TL bedelli toplam dört adet bononun davalı tarafından ciro edilerek ... A.Ş.’ye teslim edildiğini, mahkemece verilen tedbir kararı nedeniyle bononun tahsil edilemediğini, bonoda yetkili mahkeme ve icra müdürlüğünün ... olarak belirlendiğini, davada yetkili mahkemenin ... mahkemeleri olduğunu iddia ederek verilen tedbir kararının iyiniyetli banka bakımından kaldırılarak müdahale talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, dava konusu bonolarda ihtilaf halinde ... mahkemelerinin yetkili kılındığı, HMK.’nın 17. maddesindeki düzenlemenin aksi kararlaştırılmadıkça kesin yetki olduğu ve bu durumun mahkemece kendiliğinden gözetileceği, her iki tarafın da tacir olması nedeniyle yetki sözleşmesinin geçerli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, davalı ile arasında imzalanan 04/10/2013 tarihli satış ve dağıtım sözleşmesi gereğince davalıya verdiği bonolardan dolayı mal teslim edilmemesi sebebine dayanarak menfî tesbit davası açmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesinde herhangi bir ihtilaf halinde ... icra daireleri ve mahkemelerinin yetkili olduğu belirlenmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiş dolayısıyla yetki itirazında bulunmamıştır. Dava konusu bonolardan bir kısmının hamili olduğunu bildiren fer’î müdahil ... A.Ş. dilekçesinde elinde bulunan bonoların üzerinde ... mahkemelerinin yetkili olduğunun yazılı olduğunu bildirerek mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. Dava konusu bonolardan dosya içerisinde bulunan bir adedinde yetkili yerin ... olarak düzenlendiği sonradan bunun üzerinin çizilerek ... yapıldığı fakat bu düzeltmenin keşideci tarafından paraf edilmediği anlaşılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan sözleşme tarihi itibariyle HMK. yürürlükte olup HMK.’nın 17. maddesi gereğince kamu tüzel kişileri ile tacirler arasında yetki sözleşmesi yapılabileceğinden, davacı da serbest meslek mensubu olup tacir olmadığından sözleşmedeki yetki kuralı geçerli olmadığı gibi dava konusu bonolar üzerindeki yetki şartı da ... iken ... olarak değiştirilip keşideci tarafından paraf edilmediğinden geçerli değildir.

Ayrıca ve asıl önemli husus olarak davalı yetki itirazında bulunmadığından ... Mahkemesinin yetkisi kesinleşmiştir. Dosyaya müdahale talebinde bulunan ... A.Ş., müdahil ve taraf sıfatı olmadığından, elinde bulunan bonolarla ilgili ihtiyatî tedbir konulmasına itiraz eden üçüncü kişi veya fer’î müdahilin talebiyle yetkisizlik kararı verilemez.

Mahkemece üçüncü kişinin talebinin bir hadise şeklinde değerlendirilip bir davada ancak davanın tarafları aleyhine ve sadece müddeabih hakkında ihtiyatî tedbir kararı verilebileceği üzerinde durulup üçüncü kişinin talebi hakkında bir karar vermek gerekirken üçüncü kişinin fer’î müdahil sayılıp fer’î müdahilin yetki itirazında bulunamayacağı nazara alınmaksızın ve yukarıda belirtilen hususlar da nazara alınmaksızın yazılı şekilde mahkemenin yetkisizliği şeklinde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir.